Äielderdıñ etekkır nemese nifas kezınde jasai almaityn närselerı qandai?

Etekkır nemese nifas kezeñındegı äielderge qatysty arnaiy ükımder bar. Būl kezeñde jürgen äielder:

a) Jynystyq qatynasqa tüse almaidy. Būl turaly Qūran Kärımde: «Senen äielderdıñ etekkır kezeñı turaly sūraidy. Ait: Ol – auyr hal. Sondyqtan etekkır künderınde äielderden aulaq bolyñdar, olar tazarmaiynşa olarğa jaqyndaspañdar…» (äl-Baqara, 2/222) dep būiyrylğan. Sondyqtan äielder etekkır jäne nifas kezınde jynystyq qatynasqa tüse almaidy, sondai-aq būl kezeñdegı äielmen jynystyq qatynas jasau da haram bolyp tabylady.

b) Namaz oqi almaidy jäne oraza ūstai almaidy. Sebebı Paiğambarymyz (s.a.s.) būl jağdaidağy äielderdıñ oraza ūstamaitynyn jäne namaz oqymaitynyn bıldırgen. (Buhari, Haiz, 6 [304]) Etekkır jäne nifas kezeñındegı äielderdıñ Paiğambarymyz (s.a.s.) zamanynda namaz oqymağany jäne oraza ūstamağany turaly sahabalardyñ bırauyzdylyğy bar. Būl mäselede mujtahid ğalymdar da bır pıkırde. Būl kezeñde oqylmağan namazdar keiın qazalanbaidy, al ūstamağan Ramazan orazasy keiın qazalanady. Aişa anamyz, etekkır kezınde oqylmağan namazdar qazalanuy kerek pe dep sūrağan äielge: «Rasynda, Rasulullah zamanynda etekkırden keiın bızge orazany qaza etu būiyrylatyn, al namazdy qaza etu būiyrylmaityn.» (Müslim, Haiz, 67-69 [335]; qarañyz: Buhari, Haiz, 20 [321]) dep jauap bergen.

c) Qağbany tauaf ete almaidy. Paiğambarymyz (s.a.s.) etekkır sebebınen qajylyq jasai almaimyn dep jylağan Aişa anamyzğa: «Qağbany tauaf etuden basqa, qajylyq jasauşylardyñ bärın ıste.» (Buhari, Haiz, 1 [294]) dep būiyrğan.

d) Qajet bolmasa, meşıt pen jamağatqa kıre almaidy. (Mäusili, äl-İhtiiar, 1/13; Mäuak, ät-Taj, 1/552; Şirbini, Muğnil-muhtaj, 1/279)

e) Etekkır jäne nifas kezeñındegı äielderdıñ Qūran Kärımge qol tigızuı jäne ony oquy turaly islam ğalymdary ärtürlı pıkır aitqan.

Derekköz: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu