Hanafi mazhabyna säykes, zakiat altyn men kümis rudalarynan, altyn-kümis äşekeyler men aspaptardan beriledi (Jauharatun naira, 2/198).
Imam äş-Şafi'i: «Kez kelgen äşekey tağuğa boladı, onan zakiat berilmeidi» degen (Mughni al-Muhtaj, 1/390).
Hanafi mazhaby bul ükimde tömendegi hadiske süienedi:
Paiğambar (ﷺ) eki äieldi (Asma bint Yazid jäne onıñ qızı) altyn bilezik tağyp tawaf jasap jürgenin kördi.
Allah elşisi (ﷺ) olarğa: «Osy äşekeylerden zakiat beresiñder me?» dep suradı.
Olar: «Joq» dep jauap berdi.
Sonda Allah elşisi (ﷺ): «Qalaısıñdar ma, Allah qolıñdarğa Tozақ otınan eki bilezik salıp bersin?» dep suradı.
Olar: «Joq» dedi.
Sonda Paiğambar (ﷺ): «Onda olardan zakiat beriñder» dedi (Tirmizi, Abu Dawud, Nasai).
Bul, äielder özderindegi altyn men kümis äşekeylerin basqa mүlikterimen qosıp, zakiat esepteui kerek ekenin bildirip tur. Basqaşa aitqanda, altyn-kümis äşekeyler, qağaz aqşa, sauda tauarlary men artıq baylıqtıñ jalpy somasınan 2,5% zakiat beru mindetti.
Sapfir, marjan, almaz siyaqtı juvelirlik bүimderge zakiat berilmeidi. Biraq olardy satqan jağdaida, olardan da zakiat beru mindetti boladı (Fatawa-i Hindiya, 1/241).
Hasan AMANKUL,
QMDB Şariat jäne fetwa bölimi basşısınıñ orınbasarı
Būl mazmūn jasandy intellekt kömegımen daiyndalyp, redaktor teksergen.