Ayağı auır äyelder oraza ustay ma?

Ayağı auır jäne bala emizetin äyelderdiñ özine nemese jatırındağı balasına qauip töñse, orazasın toqtata aladı.

«Fätäuai Hindia» kitabında bylaı delingen: «Ayağı auır jäne bala emizetin äyelder özine nemese balasına zıyan jetuden qorıqsa, orazasın aşadı. Onıñ qazasin keyin (mümkindik bolğanda) öteydi. Orazasın aşqanı üşin käfarat tölemei. «Hulasa» kitabında da osılaı aitılğan.

Änas ibn Mälikten (Alla oğan razı bolsın) jetken keleşi hadiste Pağambarymyz (oğan Allanıñ salauatı men sälemi bolsın) bylaı deıdi: «Rasında Alla Tağala sapardağı adamnıñ oraza men namazdıñ jartısın orındaudı (namazdı qısqartıp oquğa, orazada auız aşuğa ruqsat berdi), ayağı auır jäne bala emizetin äyelderge de orazanı mindettemedi (orazada auız aşuğa ruqsat berdi)» (Ahmad, Äbu Däuit, Termizi, Näsaı, Ibn Mäja).

Qandaı da dertke şaldıqqandar (jazılğannan keıin), saparda jürgender (sapardan oralğasın), haız, nifas sekildi üzırli jağdaıdağı äyelder (merzimi bitken soñ), ayağı auır jäne bala emizetin äyelder (emizuli kezeñnen şıqqasın) orazasınıñ qazasin öteıdi.

Alla Tağala «Baqara» süresiniñ 184-ayatında: «Paryz oraza sanawlı äri belgili künderde ğana öteledi. Aralarıñnan äldekim auırıp qalıp nemese saparda jürip oraza ustamasa, (qaza bolğan künderin) basqa waqıtta ustasın» , – dep buııradı. Imam Buharı kitabınıñ «Äyämäñ mağdudat» (Sanawlı künder) attı babında bul sözdi: «Bala emizetin nemese ayağı auır (äyel) özine ne säbiine (zıyan keledi dep) qorıqsa, ekeui de auzın aşadı, sosın (waqıtı kelgende qazasin) ötep beredi», – dep tüsindergen.

Alaıda ayağı auır jäne bala emizetin äyel oraza ustai alsa, onda oraza ustağanı durıs. Alla Tağala: «Bile bilsender, oraza ustağanlarıñ özderiñe jaqsı» , – dedi («Baqara» süresi, 184-ayat).

Sondıqtan ayağı auır nemese bala emizetin äyelder şaması kelse, orazanı keıinge qaldırmaı öz waqıtında ustağanı durıs. Alaıda oraza tutu özine nemese balasına zıyan tigizse, sonday-aq onı senimdi äri bılıkti därigerler maqıldasa, onda orazasın toqtata turuğa şariat ruqsat beredi.

Hasan AMANQUL