Namaz uaqytyQamat söilemderınıñ neşe ret oqylatyny turaly amaldağy aiyrmaşylyqtar būl mäselede Paiğambarymyzdan (s.a.s.) ärtürlı riuaiattardyñ jetkenınen tuyndaidy.
Hanafi mäzhabynyñ qatarynda Sufian äs-Säuri men İbn äl-Mübärak siiaqty basqa da keibır ğalymdar basyndağy tört ret oqylatyn täkbır söilemderınen basqasy, azan men qamattyñ söilemderı ekı retten oqylady dep aitqan. Dälel retınde sahabalardan Abdullah ibn Zäidtıñ azan men qamatqa qatysty körgen jäne Paiğambarymyzdyñ (s.a.s.) maqūldağan tüs riuaiatyn keltıredı. Būl tüs turaly riuaiattarda qamat pen azannyñ basyndağy täkbır tört ret, qalğan söilemder qos-qostan aitylğan. Sondai-aq, myna riuaiatty da dälel retınde keltıredı: «Rasulullanyñ (s.a.s.) azanynda da, qamatynda da söilemder ekı-ekıden edı.» (Tirmizi, Salat, 142 [194]; qarañyz: Şeibani, äl-Äsar, 1/105 [62]; Serahsi, äl-Mäbsut, 1/128; İbn Abidin, Reddul-muhtar, 1/388)
Şafiği jäne Hanbali mäzhabtaryna säikes, azan oqylğanda joğarydağy pıkırdegıdei alğaşqy täkbırler tört ret, qalğan söilemder ekı retten aitylady. Qamatqa kelsek; būl mäzhabtarğa säikes basyndağy täkbır men «qad qamätis-salat» söilemı jäne soñyndağy täkbırler ekı retten, qalğan söilemder bır retten aitylady. Mäliki mäzhabyna säikes, qamatta tek täkbırler ekı retten, qalğan söilemder bır retten aitylady. (Näuäui, äl-Mäjmuğ, 3/91-94) Būl pıkırdegı ğalymdar myna riuaiatty dälel etken: «Rasululla (s.a.s.) Bılälğa söilemderdı ekı retten aityp azan, bır retten aityp qamat oqudy būiyrdy.» (Buhari, Azan, 2-3 [605, 607]; Muslim, Salat, 2-3, 5 [378])
Derekköz: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu
Būl mazmūn jasandy intellekt kömegımen daiyndalyp, redaktor teksergen.