Namaz uaqytyİslam dını bırlık pen yntymaqqa ülken män bergen. Künıne bes uaqyt namazdy, aptasyna bır ret jūma namazyn jäne jylyna ekı ret ait namazdaryn jamağatpen oqu – mūsylmandardyñ bır-bırınen habardar boluyna, kezdesıp aralasuyna, özara kömektesuıne sebep bolady. Osy tūrğydan alğanda, jamağatpen namaz oqu – qalağan bırlık ruhyn nyğaitu men ony saqtau ısınde mañyzdy röl atqarady.
Paiğambarymyz Mūhammed (s.a.s.) namaz paryz etılgennen bastap ömırınıñ soñyna deiın bes uaqyt namazdy ünemı jamağatqa imam bolyp oqyğan, mūsylmandardy da namazdy jamağatpen oquğa yntalandyrğan. (Äbu Däuıt, Salat, 48-49) Jamağattyñ mañyzdylyğyn bıldıretın köptegen hadister bar. Solardyñ bırınde Paiğambarymyz (s.a.s.): «Üş adam bır auylda nemese dalada bolyp, namazdaryn jamağatpen oqymasa, şaitan olarğa üstemdık etedı. Sondyqtan jamağattan bölınbe. Sebebı qasqyr tek otardan bölıngen qoidy jeidı.» (Äbu Däuıt, Salat, 47 [547]) – dep aitqan. Sondai-aq Paiğambarymyz (s.a.s.) jamağatpen oqylğan namazdyñ sauaby jalğyz oqylğannan 27 ese artyq ekenın aitqan. (Buhari, Azan, 30 [645]; Muslim, Mäsäjid, 249 [650])
Osy jäne ūqsas hadister men tiıstı aiattarğa süiene otyryp, hanbali mäzhaby bes uaqyt namazdy jamağatpen oqu er adamdarğa paryz-y ain, al şafiği mäzhaby paryz-y kifaia dep esepteidı. Hanafi men maliki mäzhabtaryna säikes, jūma namazynan basqa paryz namazdardy jamağatpen oqu – küşı jetetın er adamdarğa müäkkäd sünnet bolyp tabylady. (Märğinani, äl-Hidaia, 1/56; Jäziri, äl-Mäzahibul-ärbaa, 1/368-369)
Sondyqtan jamağatqa baruğa kedergı joq bolsa, bes uaqyt namazdy jamağatpen oquğa tyrysu kerek. Sebebı Paiğambarymyz (s.a.s.) meşıtke ärbır qadam basqan saiyn adamnyñ därejesı köterılıp, bır künäsı keşırıletının habarlağan. (Buhari, Azan, 30 [647]; Äbu Däuıt, Salat, 49 [559])
Derekköz: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu
Būl mazmūn jasandy intellekt kömegımen daiyndalyp, redaktor teksergen.