Bır adam namaz oqymaityn jūbaiy üşın jauapty ma?

İslamğa säikes ärbır adam öz ısterı üşın jauapty. Basqalardyñ jasağan ısterı üşın jauapty emes. Qūran Kärımde: «Eşbır künäkar basqa bıreudıñ künäsın arqalamaidy. Künä jügı auyr adam ony köteru üşın kömek sūrasa da — şaqyrylğan jaqyny bolsa da — ol jükten eşteñe basqağa artylmaidy.» (Fatyr, 35/18) dep aitylğan. İslam är adamnyñ erkı men tañdau erkındıgı bar ekenın jäne sonyñ nätijesınde jasağan ısterı üşın jauap beretının bıldırgen. «Ärkım tapqanyna qarai kepılde.» (ät-Tur, 52/21); «Kım bır tüiır jaqsylyq jasasa, ony köredı; kım bır tüiır jamandyq jasasa, ony köredı.» (äz-Zilzäl, 99/7-8); «Ol (Alla) ıstegenı üşın jauapty emes. Olar bolsa jauapqa tartylady.» (äl-Änbiia, 21/23) degen aiattar osyğan dälel.

Mūsylman adam qūlşylyqtaryn oryndamasa, onyñ esebın Allağa beredı. Basqa mūsylmandardyñ mındetı — oğan nasihat aityp, dūrys jolğa şaqyru. Adamnyñ jaqsylyqqa şaqyruy eñ jaqyndarynan, otbasynan bastaluy tiıs. Negızınde, Paiğambarymyzğa (s.a.s.) da osylai būiyrylğan. Rabbymyz oğan uağyzdy būiyrğanda: «(Aldymen) eñ jaqyn tuystaryñdy eskertıp, saqtandyr.» (Şuara, 26/214) degen. Hadis şärifte de är mūsylman öz qaramağyndağy adamdar üşın jauapty ekenı aitylğan (Buhari, Jūma, 11 [893]; Muslim, İmara, 20 [1829]). Jūbailardyñ bır-bırıne jäne balalaryna materialdyq mäselelerde bolğandai, ruhani jağynan da jauapkerşılıkterı bar. Būl jauapkerşılık — dınnıñ talaptaryn üiretu jäne nasihattau. Sebebı Alla Tağala Mūhammed paiğambarğa (s.a.s.) bylai deidı: «Otbasyña namazdy būiyr; özıñ de oğan sabyrmen berık bol. Bız senen rizyq sūramaimyz; (kerısınşe) Bız senı rizyqtandyramyz. Jaqsy nätije taqualyqpen bolady.» (Taha, 20/132)

Bır adam namaz oqymaityn jūbaiyna bes uaqyt namazdy öz uaqytynda oryndauy üşın namazdyñ materialdyq jäne ruhani paidasyn ädemı türde tüsındıruı, ony būrynğy salğyrttyğy üşın täubege şaqyryp, namaz oquğa yntalandyruy kerek. Jaqsy sözben aitylğan keñesterge qaramastan, jūbaiynyñ namaz oqymauynyñ jauapkerşılıgı tolyğymen özıne, iağni oqymauşyğa tiesılı.

Derekköz: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu