Namaz uaqytyQoy men eshki bir adamnın atınan bauyızdaladı. Al, tüye men qarama mal bir adamnın atınan da, jeti adamnın atınan da soyıluına boladı. Bıraq jeti adamnan asıp ketuge bolmaydı [1] .
Būğan Jabirden (odan Alla razı bolsyn):
نَحَرْنا مع رسولِ اللهِ صلَّى اللهُ عليه وسلَّم عامَ الحُديبيةِ: البَدنةَ عن سَبعةٍ، والبَقرةَ عن سَبعةٍ
« Alla elşisimen birge Hudaybiyada bir tüye jeti adamnın atınan, bir qarama maldı jeti adamnın atınan bauyızdadıq » [2] , – dep aytqan sözi dälel.
Alayda tüye men qarama maldı qurbandyqqa şaluğa birikken kisilerdiñ barlığınıñ niyeti qurbandyq qulşılığın öteu maqsatında boluı kerek. Eger olardıñ bireui qurbandyqqa tek et alu niyeti men qosılsa, barlığınıñ qurbandyğı qurbandyq retinde sanalmaydı [3] . Al qurbandyq, qiran [4] , tamattuğ [5] , aqiqa [6] , näzir [7] qurbandığın niyet etip qosıluğa boladı. Bastısı bulardıñ barlığınıñ niyeti qulşılıq maqsatında boluı şart [8] .
«Qurbandyq pätuaları» kitabınan
[1] «äl-Mäbsut», 6/171.
[2] Muslim, №1318.
[3] «äl-Fätäua äl-Hindiya», 5/375.
[4] Qiran – qajılıqtı öteudiñ bir türі. Onda aldımen umra jasap, odan keyin ihram halinen şıqpay, ihram kiimin şeşpesten qajılıq waqıtın kütedi. Qajılıq waqıtı bastağanda alğaşqı ihramımen qajılığın jalğastıradı. Yani qajılıqqa umranı qosu arqılı eki ğibadattı bir ihrammen öteu.
[5] Tamattuğ (tamattağ) – qajılıqtı öteudiñ bir türі. Onda aldımen umra jasap, odan keyin ihram halinen şığadı. Odan keyin qajılıq waqıtına deyin oğan ihram kezinde tıyım salınatın barlıq närseler ruqsat etiledi. Qajılıq waqıtı bastağanda qaytadan ihramğa kirip qajılığın jalğastıradı.
[6] Aqiqa – arab tilinde «tuuılğan näresteniñ şaşı» degendi bildir edi. Al, şariattağı mağınası: «Ol – säbidiñ düniege keluine oray Alla Tağalağa şükirşilik retinde soyılatın qurbandyq».
[7] Näzir qurbandyğı – ol belgili şarttardıñ orındaluına baylanıstı musulman balası bir maldı qurbandyqqa şalamın dep uäde etip, uädeniñ waqıtı kelgende şalatın malğa aytıladı.
[8] «Bädäiu äs-sanayığ», 4/198.
Būl mazmūn jasandy intellekt kömegımen daiyndalyp, redaktor teksergen.