Rasında, Quran oqu – bul ülken ğibadat, zikirdiñ eñ jaqsısı. Öytkeni Quran oqumen birge adamnıñ imanı küşeyedi. Onıñ sawabı sonşalıq köp, onı Alla Tağaladan basqa eşkim bilmeydi.
Abdulla ibn Masğudtan (Alla oğan razı bolsyn) jetken hadiste Alla elşisi (oğan Allanıñ salauatı men sälemi bolsyn): «Kimde-kim Allanıñ kitabınan bir ärip oqısa, oğan bir sawap (beriledi). Bir sawap on sawapqa turadı. Älif, läm, mimdi bir ärip dep aytpaymın. Älif – bir ärip, läm –bir ärip, mim – bir ärip» , – degen (Tirmizi).
Farua ibn Näufäläl-Aşjaği (Alla oğan razı bolsyn): «Men Habbab ibn Arattıñ körşisi edim. Birde meşitten şıqqanımızda ol meniñ qolımdı ustap: «Ua, Allanıñ qulı! Barınşa Allağa jaqın bol! Älbette, sen Oğan eşuaqıtta sözinen (Qurannan) artıq närsemen jaqın bola almayısıñ», – dedi (Hakim).
Quran oqu tasbih, tahmid, tählil, takbir oqudan da jaqsı. Quran oqudıñ artıqlığı Ramazan ayında tağı bir däleldenedі. Sebebi ol Ramazan ayında tüsirilgen. Degemen birneşe adam bir nemese eki paradan bölip alıp, Qurandı tolıq oqıp şıqqan jağdayda, onıñ sawabı bärine birdey jazıla ma? Yani olardıñ bärі Qurandı tolıq oqıp şıqqan bolıp sanala ma, älde ärkim öziniñ oqığan köleminde sawapqa ie bola ma?
Ädetşe Qurandı ärkim jeke-jeke oqidı nemese bireui oqıp basqaları onı tıñdaydı. Äbu Hürairadan (Alla oğan razı bolsyn) jetken hadiste Alla elşisi (oğan Allanıñ salauatı men sälemi bolsyn):
«Allanıñ üyleriniñ birinde jinalıp, Allanıñ kitabın oqığan jäne onı bir-birine üyretegen qauımğa tınıştıq beriledi, raqım etiledi, olardı perişteler orap aladı (qorğaydı), Alla olardı Öziniñ quzırındağı adamdardıñ işinde eske aladı» , – degen (Muslim).
Quran oqu üşin jinalu, birigu – jaqsı (sawaptı) is. Quran oquşığa da, onı tıñdauşığa da sawap jazıladı. Ardaqtı Payğambarımız (oğan Allanıñ salauatı men sälemi bolsyn) oqitın äri tıñdaytın. Alla Tağala:
«Qurandı mänyerlep (anıq) oqı» («Muzzämmil» süresi, 4-ayat), «Olarğa (onıñ) ayattarı oqılğanda imanları bekiydi häm Rabbılarına barınşa täuekäl etedi» («Änfäl» süresi, 2-ayat), – dedi.
Demek, birneşe adam birigip Qurandı tolıq oqıp şığu – sawaptı is, jaqsı ädet. Ol hatim bolıp sanaladı. Biraq ärkim öziniñ oqığanınıñ sawabın aladı. Sebebi 30 adam bir künden oraza ustasa, olardıñ bärine 30 kün orazanıñ sawabı jazılmaydı. Sonday-aq 20 adam eki rakağattan namaz oqısa, bärі 20 rakağat namaz oqığan bolıp sanalmaydı. Sondıqtan Qurandı hatim etip, onıñ sawabın aludı niet etken adam onı özi tolıq oqıp şığuı kerek. Sonday-aq bir adam nemese birneşe adam Qurandı tolıq oqıp, onıñ sawabın marqumğa bağıştay aladı.
Hasan AMANQUL
«Münara» gazetі, №8 , 2021 jıl
Būl mazmūn jasandy intellekt kömegımen daiyndalyp, redaktor teksergen.