DENEGE TATU SALUĞA BOLA MA?

Ejelgi Grekiya men Rimde quldardy, qylmyskerlerdi belgili tatumen anıqtan. Aziya, Afrika jäne Amerikada jabayı küy keşken halyqtar jäne taypalar müşelerinin denesine türli oyu-suretter salatın bolğan. Qazirgi kezde jastar arasında denesine inemen tesip jazu nemese suret (tatu) salu säni keñ etek alyp keledi.

Tatu – teri astına boyaýıştardy endiru jolymen salınatın adam denesindegi jazu-suretter. İslam dıninde denesine tatu saluğa tıyım salınadı. Sebebi Abdolla ibn Omardan (Алла оған разы болсын) jetken hadiste:

«Payğambarımız (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын) özine jäne özgege şash jalğağan, öziniñ jäne özgeniñ denesine tatu salğan adamlardy lağinettedі», – delingen (Buhari, Müslim).

Sonımen qatar büginde tatudıñ bultartpas asa zıyan ekenin ğılımi zertteuler nätıjesi ayqındap otır. Mısalı, tänge suret salu quralı bolıp sanalatın ineniñ taza bolmauy jäne suret salu studiyalarınıñ jalpy sanitarlıq talaptarğa say emestigi türli juqpalı aurular tuğızadı.

Ekinşiden, boyaulardyñ quramına qorğasın, myşyak jäne basqa da uly zattar kiredi. Olar adamdı öte qauipti türli obır aurularına duşar etedi. Zıyanı boyaular, tipti adamnıñ gen jüyesin birte-birte zaqımdauy mümkin. Adamdar tatudıñ saldarınan teri obırı, ekzema jäne allergiya aurularına jii şaldığadı eken.

Demek denege tatu salu ultymyzdyñ bolmys-bitimine, tüsіnіk-ustanymına, dünietanımına qayşı kelumen qatar, ärkimniñ densawlığına da qauipti ekenin jiti tüsinuimiz qajet. Şariatymyzda ärbir sanalı azamat öz basın jäne densawlığın saqtauğa asa jauapkerşilikpen qarauğa mindetti.

Alayda keybir ğalımdardyñ közqarası boyınşa mına jağdaylarda ğana denege jazu nemese suret saluğa ruqsat etiledi. Olar:

1. Oyu jäne suret denege siñip turaqty qalmawy, waqıt öte öşirilui tiis;

2. Jazba sudıñ terige tiyuine kedergi bolmauy şart;

3. Ar-uyatsız jazular men suretter bolmauy kerek;

4. Surette teris urandar, jalğan ideologiyanıñ nemese adasqan ağımnıñ belgileri jazılmauy tiis;

5. Sızbada tiri jannıñ sureti bolmauy kerek;

6. Denege Алла Тағаланың есімдері nemese Qur'an ayattary jazılmauy tiis;

7. Jazbanıñ äuret (uyat) jerlerge qoldanylmawy şart (Fätaýa şarğıya, şeyh Ahmad Şärif an-Näsäğan).