Dın mazhabtary arasynda därettıñ paryzdary jönınde aiyrmaşylyq bar ma?

Hanafi mazhabyna säikes, därettıñ paryzdary Qūran Kärımde (äl-Maida, 5/6) aitylğandai: jüzdı juu, qoldy şyntaqpen bırge juu, basty mäsıh etu jäne aiaqtardy tobyqpen bırge juu bolyp tabylady. (Mäusili, äl-İhtiiar, 1/7)

Şafiği mazhabynda būlarğa qosa, däretke niet etu jäne müşelerdı Qūranda körsetılgen tärtıppen juu (tärtıp) de paryz sanalady. (Şirbini, Muğni äl-muhtaj, 1/167-180)

Hanbali mazhabynda tärtıp jäne keibır közqarastarynda müşelerdı üzılıssız bırınen soñ bırın juu (muualat) paryz dep esepteledı. (İbn Qudama, äl-Muğni, 1/100-101); Mäliki mazhabynda niet etu men müşelerdı üzılıssız juudan bölek, müşelerdı juğan kezde ysqylau da paryzğa jatady. (Haraşi, Şarh Mūhtasar, 1/120)

Därettıñ bırauyzdan moiyndalğan paryzdarynyñ egjei-tegjeiınde de mazhabtar arasynda keibır aiyrmaşylyqtar bar. Hanbali mazhabynda jüzdı juuğa auyz ben mūrynğa su alu da kıredı. (İbn Qudama, äl-Muğni, 1/87, 88) Sol siiaqty Mäliki men Hanbali mazhabtarynda basty tolyq mäsıh etu paryz dep sanalady. (İbn Qudama, äl-Muğni, 1/92-94; Haraşi, Şarh Mūhtasar, 1/124-125)

Derekköz: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu