Namaz uaqytyQūran oqylğan kezde mūsylman ony tyñdauy kerek. Sebebı «Qūran oqylğanda, ony tyñdap, ündemeñder, sonda senderge raqym etıledı» (äl-Ağraf, 7/204) dep būiyrylğan.
Qūran Kärım oqylyp jatqanda mūsylmandardyñ söilespei, ony tyñdauy talap etılgenımen, būl ıstıñ paryz ekendıgı nemese paryz bolsa da būl ükımnıñ jalpyğa ortaq ekendıgı turaly ärtürlı pıkırler aitylğan. Keibır ğalymdardyñ pıkırınşe, Qūran oqylğanda ony tyñdau ärdaiym paryz. Basqalary joğarydağy aiattyñ paryzdyq emes, ūsynys (nädb) mağynasynda ekenın aitqan. Tağy bır top ğalymdar būl aiat tek namazda oqylğan Qūrandy tyñdauğa qatysty, al namazdan tys oqylğan Qūrandy tyñdau mūstahab dep eseptelgen. (Äbüssuud, İrşad, 3/310)
Hanafi mäzhabynda da namazdan tys Qūran oqylğanda ony tyñdaudyñ ükımı jönınde ekı türlı pıkır bar. Bırıne säikes, būl tyñdau – jeke paryz (fard-y ain), ekınşısıne säikes – ūjymdyq paryz (fard-y kifaia). Fard-y kifaia dep eseptegenderge qarağanda, Qūran oqylyp jatqan jerde ony tyñdap otyrğandar bolsa, basqalar jauapkerşılıkten bosatylady. Sondai-aq, mäzhabtağy ekı pıkırge de säikes, Qūran oqylyp jatqanda qandai da bır sebeppen tyñdai almağandar jauapty bolmaidy. Äsırese, bazar men jūmys orny siiaqty jerlerde adamdar öz ısterımen ainalysyp jatqanda, qastarynda bıreu Qūran oqysa, tyñdamağandar emes, oqyğan adam künälı bolady dep aitylğan. (İbn Abidin, Reddul-muhtar, 1/546)
Osyğan säikes, basqalardyñ tyñdauyna kedergı keltırmei, meşıtte nemese basqa jerde dauystap Qūran oqylyp jatqanda, bır şette namaz oqu aiyp emes.
Derekköz: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu
Būl mazmūn jasandy intellekt kömegımen daiyndalyp, redaktor teksergen.