EKO ARQYLY BALA KÖTERUGE BOLA MA?

Jasandy ūryqtandyru (EKO) – tabiği jolmen ūryqtana almağan əyeldiñ jūmyrtqa kletkasy men er adamnıñ ūryğın arnaı medetsinalyq tūtikşeler kömegimen ūryqtandyryp, əyeldiñ jatyrına salu [1] .

Meditsinada jasandy ūryqtandyrudıñ negizgi eki türі bar:

• Iştey ūryqtandyru tásili. Yagni er adamnıñ ūryğı men əyel adamnıñ jūmyrtqa kletkasy jatyrda ūryqtandyrylady [2] .

• Syrttay ūryqtandyru tásili. Ol – er adamnıñ ūryğı men əyel adamnıñ jūmyrtqa kletkasy jatyrdıñ syrtında arnaı tūtikşelerde ūryqtandyrylyp, sosyn jatyrğa salynady [3] .

Bul iştey jáne syrttay ūryqtandyru tásilderiniñ birneşe körinisteri bar. Onıñ işinde ūryq pen jūmyrtqa kletka erli-zayıptylarğa tiesili bolsa əri jūmyrtqa kletka iesi bolğan əyeldiñ jatyrına engizilse ğana shariği turğydan rūqsat etiledi [4] . Al bundan basqa körinisterde tektiñ aralasuı jáne «zina» ūğymy tuındağandıqtan tıyım salynady [5] . Sonday-aq jūmyrtqa kletkasyn ajırasqan nemese dünieden ötkен kúyeuiniñ ūryğymen arnaı tūtikşelerde ūryqtandyryp əyeliniñ jatyrına engizuge bolmaydy [6] .

QMDB Shariat jáne pátua bölіmі

• [1] Muhammed Shältut, «äl-Fätäua», 326.

• [2] Muhammed Khalit Mansur, «äl-Ahkämu ät-tibbia äl-mutağallaqu bin-nisä fi äl-fiqh äl-isläm», 77.

• [3] Muhammed ali äl-Bärr, «Khalqu äl-insän bäynä ät-tibbi uä äl-Quran», 531.

• [4] Mustafa Zarqa, «äl-Jänin uä äl-ahkämu äl-mutağallaqu bihi», 137. «Fätäua Shältut», 327. «Qararatua uä täusiätua majmaği äl-fiqhi äl-islämi äd-duäli», 113. 1985-2011 jj.

• [5] Jämiätu äl-Azhar, Kulliyatü äsh-sharğiyati uä äl-qanun, «Qadaya fiqhia muğasara», 1/348. 1986 jyly Khalyqaralyq Islam Fiqh Akademiyasınıñ, Amman qalasynda ötkен üşinşi otırısınıñ, №16 (3/4) qarary. Qarähdaği, «Fiqhu äl-qadaya ät-tibbia äl-muğasara», 576. Mısır Arab Respublikasınıñ, Pätua komiteti: https://www.dar-alifta.org/ar/fatawa/11682/%D8%

• [6] «äl-Mäusuğatu äl-muyassara fi fiqhi äl-qadaya äl-muğasara (qism fiqh äl-usra)», 151-156.