"ELES" DEGEN BAR MA?

Jer betinde adamdardan bölek jındar älemi bar. Olar adam balası sekildi Allağa qulışılıq etuge ämir etilgen. Jındar ottan jaratılğan, ärtürli beyneler men pişinderge ene alatın qasietke ie. Olardıñ musulmandarı, käpirleri, boy usınuşıları, künäharlary bar. İşedi, jeydi, üylendedi, urpaq süyedi, sonday-aq, olardıñ jemeýtinı, işpeýtini de bar. Jındardıñ bar ekenin Qur'an jäne sünnet, ijmağpen bekidi. Olardıñ barlığına iman keltiru – uäjip.

Alla Tağala Qur'anda jındar turalı bylaý degen:

«Men jındar men adamzattı tek Özime qulışılıq qıluları üşin ğana jarattım» [1] .

«Ol adamdı (Adam atanı) (qış) (qumıra) sekildi qurğaq laydan jarattı. Al jındı ottıñ jalınınan jarattı» [2] .

Payğambarımız (oğan Allanıñ salauatı men sälemi bolsyn): «Perişteler nurdan, jındar jalındağan ottan, Adam bolsa, topıraqdan jaratılğan» [3] , degen.

Joğarıda aytqanımızday, jındar ärtürli beyneler men pişinderde körine aladı. Sondıqtan «domovoy», «eles», «adamnyñ äruağın» kördik dep jürgender ol Allanıñ jaratylysy – jın boluı mümkin.

Ärtürli keyiptegi elesti, jındı körgen adamdar Alladan pana tilep, olardan qorıqpağanı jön. Öytkeni olar Allanıñ qalaýınsyz eşkimge zıyan bere almaydı.

Payğambarımız (oğan Allanıñ salauatı men sälemi bolsyn):

«Jındar joq (yağni, olar özdiginen eşkimge zıyan bere almaydı)» [4] degen.

İbn Äsir «än-Nihaya» kitabında: «Arabtar şöl dalada jındardıñ olarga är türli beyinede körinetinin, olardı joldan adastyra tının aytqanda, Allanıñ elşisi «Jındar joq» dep jauap bergen. Bul jerde Allanıñ elşisi «Jındar joq» dep olardıñ bolmısın, barlığın joqqa şığarıp jatqan joq. Olardıñ adastyra almaytının jäne olar eles bolıp körinetinin aytqan» [5] dep tüsindirme bergen. Kelesi hadiste:

إذا تغولت الغيلان فنادوا بالأذان

«Eger senderdiñ bireulerine jın-şaytandardıñ biri eles bolıp körinse, azan aytıñdar» [6] - degen. Yağni, olardıñ jamandıqtarınan azan aytumen, Allanı zikr etumen saqtanu kerek.

Qoryta aytqanda, adamnıñ közine eles bolıp körinip jürgender –ärtürli beyinede körinetin jındar. Olardan qorqudıñ qajeti joq. Alayda äleumettik jeliilerde, saytarda tarap jatqan beynekadrlar men fotosuretterdiñ basym köpşiligi montajdalğan önim ekenin eskeru kerek. Şın bolğan kündiñ özinde olardan (jındardan) qorğanu jolı Payğambarımız (oğan Allanıñ salauatı men sälemi bolsyn) üyretegen Qur'an jäne sünnette kelgen zikrlerdi oqıp, özine dem salıp jürumen boladı.

Şariat jäne pätua bölimi

• [1] Zäriyat süresi, 56-ayat.

• [2] Rahman süresi, 14-15 ayat

• [3] .İmam Muslim riuayatı

• [4] İmam Äbu Däuid riuayatı

• [5] İbn Äsir, än-Nihaya kitaby.

• [6] İmam Ahmad riuayatı.