Farz, uäjıp jäne näpıl namazdardyñ qaisylary jamağatpen, qaisylary jeke oqyluy kerek?

Jūma namazyn oqu mındettı bolğan er adamdardyñ jūma namazyn meşıtte jamağatpen oquy – paryz; bes uaqyt namazdyñ paryzdaryn jamağatpen meşıtte oqu Hanafi men Mäliki mäzhabtaryna säikes müäkkäd/küştı sünnet bolyp tabylady. Jamağatpen namaz oqudyñ mañyzyn bıldıretın hadister men tiıstı aiattarğa süiene otyryp, Hanbali mäzhaby bes uaqyt namazdy jamağatpen oqudy er adamdar üşın paryz-y ain, al Şafiği mäzhaby paryz-y kifaia dep esepteidı. (Merğinani, äl-Hidaia, 1/56-57; Kasani, Beda’i, 1/155; Jäziri, äl-Mäzahibul-ärba‘a, 1/368-369)

Ramazan jäne Qūrban ait namazdary uäjıp namazdardan bolyp, jamağatpen oqylady. (Mäusili, äl-İhtiiar, 1/85) Sünnet namazdardan tarauih namazy jamağatpen oqyluy mümkın. Tarauih namazy jamağatpen oqylğanda, ütır namazy da jamağatpen oqyla alady. Ramazan aiynan tys uaqytta ütır namazyn jamağatpen oqu mäkruh bolyp sanalady. (Mäusili, äl-İhtiiar, 1/69)

Näpıl namazdardan küsuf (kün tūtylu) namazy jäne İmamein boiynşa isticqa namazy da jamağatpen oqylady. (Mäusili, äl-İhtiiar, 1/70-72) Būlardan basqa barlyq sünnet jäne näpıl namazdardy ärkımnıñ jeke oquy laiyqty, jamağatpen oquy mäkruh dep qaralğan. (Serahsi, äl-Mäbsut, 2/144)

Näpıl namazdardan bolğan täsbih namazyn (Äbu Däud, Tatauu, 302 [1297]) jamağatpen oquğa bolatyny turaly derekközderımızde mälımet joq bolğandyqtan, būl namazdy da jeke oqu dūrysyraq dep sanalady.

Derekköz: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu