Namaz uaqytyRamazan ait merekesıne jetken, negızgı qajettılıkterı men bır jyldyq qaryzdarynan tys nisap mölşerınde (80,18 g altyn nemese osy qūndağy) mal-mülkı bar mūsylmandar özderı jäne qamqorlyğyndağy adamdar üşın fytyr sadaqasyn beruı mındettı. (Kasani, Beda’i, 2/70,72) Alaida fytyr sadaqasyna mındettı bolu üşın nisap mölşerındegı mal-mülıktıñ «ösetın» sipatta boluy nemese onyñ üstınen «bır qamari jyl» ötuı şart emes.
Adam özı jäne baliğat jasyna jetpegen balalarynyñ fytrasyn beruı mındettı. (Kasani, Beda’i, 2/70) Al adamnyñ ata-anasy, eresek balalary, äielı, bauyrlary jäne basqa tuystary üşın fytyr sadaqasyn töleu mındettı emes. (Kasani, Beda’i, 2/70,72) Bıraq ökılettıgı bolmasa da, osy adamdar üşın sadaqa berse, ol jaramdy bolady.
Şafiği mäzhabyna säikes, fytyr sadaqasyn beru «paryz» bolyp tabylady jäne oğan mındettı bolu üşın nisap mölşerınde mal-mülıkke ie bolu şart emes. Osyğan säikes, negızgı qajettılıkterınen bölek ait künı men tünıne jetetın azyğy bar bai-kedei ärbır mūsylman fytyr sadaqasyn beruge mındettı. (Şirbini, Muğni’l-muhtaj, 2/113) Sonymen qatar, auqatty adamnyñ mūsylman äielı, balalary, ata-anasy jäne basqa tuystary üşın de fytyr sadaqasyn beruı kerek. (Şirbini, Muğni’l-muhtaj, 2/114; İbn Ruşd, Bidaiatu’l-müjtähid, 2/41)
Derekköz: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu
Būl mazmūn jasandy intellekt kömegımen daiyndalyp, redaktor teksergen.