Namaz uaqytyQazaqı ğurıp qorjını bwrın estimegen ädettermen tolığıp jatır. Sonıñ biri – gender party, yağni ayağı auır kelinşek nemese otbasınıñ jaqın dostarı qursaqtağı şaranıñ jınısın bolaşaq äkesine süyinşilep, tosınsıy jasaudı bildirui.
Ultradybıstıq zertteu nätijesin, yağni balanıñ jınısı turalı mälimetti qolına alğan äyel onı türli ädispen bildirui mümkin. Jağımdı jañalıq şardıñ tüsü, tätı torttıñ tüsü nemese qorapqa jasırılğan basqa da atribut arqılı jetkizilui mümkin. Narıqta bul keşti arnayı uyımdastırıp beretin qızmet türleri de bar.
Qur'an Kärimde: «Alla ärbir urğaşı jınıstıñ ne kötergenin, qursaqtardıñ neni kemitip, neni arttıratının, neni tüsirip (yağni tüsik tastap nemese ay-küni tolnay bosanatının), neni merziminen asırıp jibere tinin tolıq biledi. Onıñ quzırında barlıq närse ölşeuli» , – delingen («Rağid» süresi, 8-ayat).
Büginde qursaqtağı balanıñ jınısın ultradybıstıq zertteu arqılı anıqtauğa mümkindigimiz bar şığar. Biraq aldağı uaqıtta onıñ düniege qalay keletinin, sosın qalay ömir süretinin Alla Tağaladan basqa eşkim bilmeydi.
Alla elşisi (oğan Allanıñ salauatı men sälemi bolsın): «Ğayıp (qūpiya zattıñ) kiltı beseu. Onı Alladan basqa eşkim bilmeydi. Erteñ ne bolatının, äyeldiñ kimdi bosanatının, jauın qaşan jauatının, kisi qay jerde öletinin, Qiyamet qaşan bolatının Alladan basqa eşkim bilmeydi» , – degen (Buhari). Sondıqtan aldın ala quanıp, tumagan balağa toy jasau äbestik bolıp esepteledi.
Ekinşiden, şariatımızda aytılmağan, dinimizde buyırılmağan isti isteu arqılı bidğatqa (künäge) jol aşadı.
Üşinşiden, bosqa mal şaşıp paydasız jiın ötkizse, ısırap jasağan boladı.
Törtinşiden, dinsiz qoğamnıñ ädetin ustanyp, solarğa elikteu adamdı adasuşılıqqa alıp baradı.
Besinşiden, qazaqtıñ ğurıp ädetinde ayağı auır kelinşek barınşa köz-tilden saqtanğan jäne öziniñ jağdayın jariya etudi uyat sanagan.
Hasan AMANQUL,
«Münara» gazetı, №20, 2020 jıl
Būl mazmūn jasandy intellekt kömegımen daiyndalyp, redaktor teksergen.