Ğūsyl – jünıptık, haiyz jäne nifas siiaqty ükımdık lastyq halderın joiu üşın auyz ben mūryndy qosa alğanda bükıl denenı juu arqyly jasalatyn arnaiy tazalyq degendı bıldıredı. Qūran Kärımde: «Eger jünıp bolsañdar, jaqsylap tazalanyñdar (juynyñdar).» (än-Nisa, 4/43; äl-Maida, 5/6) dep būiyrylğan. Hazretı Paiğambardyñ (s.a.s.) sünnetınde de ūiqyda ūryq keluı nemese jynystyq qatynastan keiın jünıp bolğanda, sondai-aq haiyz ben nifastan keiın ğūsyl alu ämır etılgen. (Buhari, Ğusl, 22, 28 [282, 291]; Muslim, Haiyz, 87-88 [348-349]; Äbu Däuıt, Taharat, 118, 127 [314, 359])
Ğūsyl däretı – auyzğa su alyp, tamaqqa deiın şaiqau, mūrynğa su tartu jäne bükıl denenı qūrğaq jer qaldyrmai juu arqyly alynady. Mūnda atalğan amaldar – Hanafi mäzhabynda ğūsyldyñ paryzdary bolyp tabylady. Olardyñ bıreuı oryndalmasa, ğūsyl dūrys bolmaidy. Būlardan basqa ğūsyldyñ sünnetterı de bar.
Sünnetterı de oryndalsa, ğūsyl bylai alynady:
Ğūsyl alğysy kelgen adam niet etıp, «Bismillah» dep bastaidy. Qoldaryn juady, denesınde näjıs/materialdyq lastyq bolsa, ony tazartady, äuret jerlerın juady. Sodan keiın oñ qolymen üş ret auzyna su alyp jaqsylap şaiqaidy, üş ret mūrnyna su tartyp tazartady jäne namaz däretı siiaqty däretın tolyq alady. Sosyn bükıl denesın jaqsylap juady. Eger ğūsyl alyp jatqan jerde su jinalsa, soñynda aiaqtaryn juyp, ğūsylyn aiaqtaidy.
Derekköz: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu
Būl mazmūn jasandy intellekt kömegımen daiyndalyp, redaktor teksergen.