Namaz uaqytyJūma namazynda hutba oqylyp jatqanda jamağat söilespei, tyñdap otyruy, sälem almasuy jäne basqa ıstermen ainalyspauy kerek. Būl mäselege qatysty Rasulullah (s.a.s.): «Jūma künı imam hutba oqyp jatqanda joldasyña (tek) ‘tyñda’ deseñ de, bos ärı qajetsız söilegen bolasyñ» (Buhari, Jūma, 36 [934]; Muslim, Jūma, 11-12 [851]) dep, hutbany tyñdaudyñ mañyzdylyğyn atap körsetken.
Hutba oqylyp jatqanda meşıtke kelgen adam alğaşqy sünnettı oqymai, otyryp, hutbany tyñdauy kerek. (Kasani, Beda’i, 1/263-264; İbn Abidin, Reddul-muhtar, 2/158; Alauddin, äl-Hädiiatul-Alaiia, 96)
Paiğambardyñ (s.a.s.) amalyn negızge alğan islam ğalymdary, hatibtıñ ekınşı hutbada mümınder üşın keşırım men jarylqau tıleuı, olardyñ amandyğy üşın Allağa (s.t.) dūğa etuı mūstahab ekenın aitqan. Hatibtıñ mınberge şyğuynan bastap namaz aiaqtalğanğa deiıngı uaqytty bırtūtas dep qarastyrğan hanafi ğalymdary, namazda tyiym salynğan närselerdıñ bärı hutbada da tyiym salynğanyn negızge alğan. Osyğan bailanysty hatibtı mūqiiat tyñdau, jamağattyñ söilemei, tynyş otyruy, sälem almaspauy, näpıl namaz oqymauy kerek ekenın, alaida hutbada dūğa jasalsa, ıştei «ämin» deuge nemese Paiğambardyñ (s.a.s.) aty atalğanda ıştei salauat aituğa bolady dep aitqan. (Kasani, Beda’i, 1/264; İbn Abidin, Reddul-muhtar, 2/159) Bıraq dauystap «ämin» deu dūrys emes. (Alauddin, äl-Hädiiatul-Alaiia, 97)
Qorytyndylai kele, hutba kezınde jamağat hatibtı tyñdap, söilemei, basqa ıstermen ainalyspauy kerek. Bıraq Paiğambardyñ (s.a.s.) aty atalğanda ıştei salauat aituğa, hatibtıñ dūğasyna da ıştei «ämin» deuge bolady. (Qarañyz: Kasani, Beda’i, 1/264; İbn Abidin, Reddul-muhtar, 2/158-159)
Derekköz: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu
Būl mazmūn jasandy intellekt kömegımen daiyndalyp, redaktor teksergen.