Qazaq saltında kelinniñ tüskен şañırağındağı ülkenдерine qurmet retinde iilip sälem salatın dästüri bar. Qurmet körsetken ibalı kelinge öz kezeginde ülkenдер «Örkeniñ össin!», «Baqytty bol!», «Köp jasa, qaragım» dep jaqsı tilek aytıp, rizşılığın bildirеdi.
Kelinniñ ülkenдерge qurmet retinde iilip sälem saluı Allağa serik qosu bolıp sanalmaydı. Öytkeni Qur'an Kärimde periştelerdiñ Adam ataqa säjde jasağandığı, Jüsip payğambarğa bauırları säjdege iilip sälem beruleri adamnıñ aldında säjde jasaudıñ öziniñ serik qosuga jatpaytındığın bildirеdi. Eger bul serik qosu bolıp sanalğanda Alla Tağala periştelerine, Jüsip payğambar bauırlarına säjde jasatpas edi. Sondıqtan bul mäsele aqidağa emes, şariattyñ haram nemese halal bölіmіne jatadı.
«äl-Mäusuağatu äl-fiqhiya» attı kitapta: «Ğalımdar jerğilikti ğurıp boyınşa rükuğ därejesine jetpeytin bas iiyu, eñkeu ürdisi qalıptasqan bolsa ol küpіrlіk jäne haram bolıp sanalmaydı. Al eger rükuğ därejesine jetse, keybir ğalımdar Allanı ulyqtandaq qulşılıq maqsatı bolmasa küpіrlіk jäne haram bolmaydı, biraq mäkruh sanaladı» [1] , – dep kelgen. Ibn Muflih äl-Mäqdіsі: «İilip sälem beru – jäyiz (ruqsat). Sebebi ibn Omar Şam eline barğanda jerğilikti özge din ökilderi oğan iilip sälem bergenде, olarga tıyım salmadı. Bul musulmandardı qurmetteu bolıp sanaladı» [2] , – deydi.
Sondıqtan kelinniñ ülkenдерge qurmet retinde iilip sälem saluı şariatqa qayşı emes.
QMDB Şariat jäne pätua bölіmі
[1] «äl-Mäusuağatu äl-fiqhiya», 23/135.
[2] «äl-Ädäbu äş-Şarğiya», 2/250.
Būl mazmūn jasandy intellekt kömegımen daiyndalyp, redaktor teksergen.