IMPLANTACIYA SALDIRUĞA BOLA MA?

Denniñ sawlığı tiske baylanıstı. Sebebi, tis bala men eresek adamnıñ sawlığına, bükil bet-älpetine, köñil-küýine jäne minez-qwlığına äser etedi. Tis biz üşin ülken mäñge ie. Öytkeni tis azıqtı wstau, tistep üzu, şaynaıp, üsaqtau qızmetin atqaradı. Tisi joq adamnıñ sözi de düris bolmaydı. Tis adamnıñ bet älpetiniñ swluluğın qamtamasız etedi.

Büginki meditsina auır tisti emdeu, tistegi quısqa plomba qoyu, tıpti jasandı tis ornatw arqılı adamnıñ 32 tisin ornında saqtap qaluğa tırıswda. Sonıñ biri – implantaciya. Ol protez sekildi alınıp-salınbalı zat emes. Implantaciya – nauqas üşin kürdeli emes jäne qattı awırtpaytın xirurgiyalıq is-şara. Yani, tis tamırınıñ funkciyasın özine alu üşin, tis implantatı jaq süyeginiñ üstine qısqa ota jasaw arqılı qondırıladı. Sodan keyin oğan senimdi äri uzaqqa şıdas beretin jasandı tis (koronka) bekitiledi. Implantaciya tisi joq nauqastardı sawıqtıru mäselesin şeşuge, saw külimsireudi uzaq jıldarğa saqtawğa mümkindik beredi.

İslam dini adamzattıñ bolmısın, den sawlığın saqtaytın jäne olardan zıyanlı närselerdi ketiretin bükil sebeptedi wstanwğa bwyıradı. Sondıqtan, şariatta jwlıñğan tistiñ ornına jasandı tis ornatwğa rüqsat etiledi. Öytkeni osı arqılı adam balası özindegi ayıptı, zarardı ketiredi.

İslam dini kelmey bwrın Kulab oqiğasında sahaba Arfaja ibn Asğad (Alla oğan razı bolısın) mwrnı jaraqattanyp, kümisten mwrın jasap alğan. Bıraq keyin odan jağımsız iis şığıp ketkendikten, Payğambarımız (oğan Allanıñ salawatı men sälemi bolsın) oğan mwrnın altınnan jasap alwdı bwyırğan (Tirmizi). Dinimizde er kisilerge altındı qoldanwğa rüqsat joq. Bıraq zärulik jağdaylarda ğana şariatımız oğan rüqsat etedi. Buwğa joğarıdağı hadis dälil boladı.

Sondıqtan, qaytıs bolğan adamnıñ jasandı tisi alınıp salınatın bolsa, onı alıp qoyadı. Al jasandı tisi qondırılğan bolsa, onı sol küyde jerleydi. Öytkeni qondırılğan jasandı tisti mäyitten jwlıp alumen oğan azap beriledi.

Payğambarımız bul jaylı (oğan Allanıñ salawatı men sälemi bolsın): «Mäyittiñ süyegin syndıru tiri adamnıñ süyegin syndırumen birdey», – degen (Ahmad, Äbu Däuit, Ibn Mäja).

Hasan AMANQUL,

«Münara» gazetı, №5, 2020 jıl