Namaz uaqytyKeybir aurular adam ağzasınıñ jumısın toqtatıp, onı auystyryp salu qajettigine äkep soqtıruı mümkin. Ağzanı auystyru (transplantattau) dep ağzalar (ağzanıñ böligin), tinderdı (tinniñ böligin) ağzanıñ basqa jerine nemese basqa ağzaga auystyryp salu tüsindirilip. Bügingi küni bürik, bauyr, jürek, ökpe, uyqı bezi sekildi ağzalar transplantattanadı.
Alla elşisi (oğan Allanıñ salauaty men sälemi bolsyn): «Ua, Allanıñ quldary, auyrğanda emdelinder! Sebebi, Alla Tağala ärbir dertti shipasymen qosa jaratty. Shipasy joq dert – ölim men kärilik» , – degen (Ahmad).
Mısır pätua ortalyğı, Islam konferenciyası uyımı janındağı Fiqh akademiyası jäne Kuveittiñ Din isterı ministrligi osı mäselege qatıstı pätua şığarğan, onda: «Ağzalarni auystyruğa tirı adamnan da, ölgen adamnan da ruqsat etiledi. Qaytys bolğan adamnıñ ağzasın transplantattağa ruqsat beru üşin keleşi şarttar orındaluy kerek:
1. Ağzanı auystyru nauqasty emdeytin jalğız ğana jol ekendigi jaylı bılikti mamannıñ şeşimi; 2. Transplantattau ğana nauqas adamğa kömekteseti jaylı därigerlerdiñ senim bildirui; 3. Ağzasın donor retinde beretin adamnıñ qaytys bolğanga deýin ağzasın ölgennen keyin transplantattağa ruqsat berui; 4. Ağza donory medicinalyq äri dini turğydan da öldi dep jariyalanuy; 5. Donorlıq ağzalarniñ tauar sekildi satıluına tıyım salınuy; 6. Nauqas adamnıñ öz ağzasın auystyruğa kelisim berui.
Al tirı adamnıñ ağzaların transplantattau üşin keleşi şarttar orındaluy kerek: 1. Donordıñ ağzasın alğanda onıñ densawlığına ziyan kelmeytini jayında bılikti därigerlerdiñ şeşim şığaruı; 2. Donor bolğan adamnıñ belgili ağzasın alu onıñ ömirine eşqanday qauip töndirmeyui; 3. Adamnıñ ağzasın sauda tauaryna aynaldırmau, odan eşqanday payda közdemeyu şart» delingen.
Qazaqstan musulmandary dini basqarmasy Ğulamalar keñesi de 2015 jılı bul mäsele turalı osynday pätua qabıldağan.
Hasan AMANQUL
Būl mazmūn jasandy intellekt kömegımen daiyndalyp, redaktor teksergen.