Namaz uaqyty«Итикаф» sözi belgili bir jerde bolu, şektelu degendi bildirip, şariğatta ol – ibadet niyeti menen meşitte bolu dep tüsindirilgen. Äyelder itikaftı üyinde ötkizedi.
Itikaftıñ 3 türli türleri bar: mustahab, sünnet muakkada (bekitilgen sünnet) jäne wajib.
Mustahab itikaf – kez kelgen waqıtta orındala beredi. Müsliman adam meşitke itikaf niyeti men kirip, ibadet jasaydı. Bul itikaf belgilengen waqıtpen şektenbeydi. Bul itikaf birneşe kün, nemese birneşe sağat boluı mümkin. Mustahab itikafta bolğan adamğa oraza wstağanı jaqsıraq.
Sünnet muakkada itikaf – Ramazannıñ soñğı on küninde orındaladı. Basında Pəyğambar (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) Ramazannıñ ortasında on kün itikaf jasap jürip, keyin soñğı on künge auıstırğan. Ol solay ömiriniñ soñına deyin jasadı. Keyin onıñ äyelderi de itikaf jasay bastadı (Buhari, Muslim). Degenmen, Ramazannıñ soñğı on küninde meşitte bir kün, tañ atudan kün batqanğa deyin ibadet niyeti men otıruğa boladı.
Wajib itikaf – adam ant etip, uäde bergen jağdayda orındaladı. Mısalı, bir müsliman: «Allağa ant etemin, bul küni itikaf jasaymın» nemese «Aurumnan sağaysa, mindetti türde itikaf jasaymın» dese, uädesin orındau mindetti boladı. Hanafi mazhabında wajib itikafta oraza wstaudıñ özi mindetti.
Meşitte itikaf jasap otırğan adam namaz oqıp, Qur'an oqıp, dini bilim alıp, zikr jasap, kitap oqıp, uağız tıñdap, sol jerde tamaktaınıp, tünde de sol jerde boladı. Düniewi ispen aynalısıp, düniewi söz söyleu – mäkrüh. Meşitten tek qajetti iske, ğusıl nemese däret alu üşin ğana şığuğa boladı.
Käbir ğalimder erkekterge üyinde itikaf jasauğa rüqsat bergen, eger olar sal, nemese mäjbür jağdayda bolsa. Bügingi tötenşe jağdayda, eger meşitte itikaf jasauğa rüqsat berilse, onda meşitte orındaladı. Bolmasa, üyde ötkizuge boladı.
Hasan AMANKUL,
Şariat jäne fetwa böliminiñ orınbasarı,
«Munara» gazetı, №9, 2020 jıl
Būl mazmūn jasandy intellekt kömegımen daiyndalyp, redaktor teksergen.