Namaz uaqytyŞariatımızda ittiñ eti, silekeyi näjis, haram bolıp sanaladı. Öytkeni it azu tisti jyrtqış añdardıñ qatarına jatadı.
Ol jöninde Payğambarımız (oğan Allanıñ salaŭatı men sälemi bolsyn):
كُلُّ ذِي نابٍ مِنَ السِّباعِ فأكْلُهُ حَرامٌ
«Azu tisti ärbir jyrtqış añdı jeu – haram» [1] , – degen.
Sondaý-aq, itti satıp aqşasın paydalanu haram ekendigine baylanıstı Alla elşisi (oğan Allanıñ salaŭatı men sälemi bolsyn) bylaý degen:
ثَمَنُ الكَلْبِ خَبِيثٌ
«Itti satıp tapqan tabısı – haram» [2] .
Endi ittiñ mayın emdik maqsatta paydalanuğa kelsek, Hanafi mäzhabında jeuge tıyım salınğan janúarlardıñ eti jäne tağı basqa närselerimen emdeluge bolmaydı [3] .
İbn än-Nujaým äl-Hanafi: «Haram närselermen emdelu ğalımdardıñ arasında tartıstı mäsele. Alayda «äz-Zahira» kitabında: «Haramnan basqa eş em tabılmasa jäne ol aurúğa em bolatını naqty bolsa, onımen emdeluge ruqsat» [4] , – degen.
Al Payğambarımızdıñ (oğan Allanıñ salaŭatı men sälemi bolsyn) «Alla Tağalanıñ haram etken närselerinde senderge şifa joq» [5] , – degen hadisi emı joq närselerdi ğana qamtıydı [6] . Sol üşin ğalımdar adal äri taza däri tabılmağan jağdaıda ğana däriger ittiñ mayın jağuğa keñes berse oğan ruqsat bergen [7] .
Sondıqtan ädil äri senimdi musulman däriger aurúdıñ jalğız emi – ittiñ mayın jağu jäne onıñ eş zıyanı joq degen qorıtındı jasağan jağdaıda äri onıñ ornın basatın halal däri tabılmasa, onda onı emdik maqsatta qoldanudıñ oqası joq.
Tabarak Qamit
Jetisu oblısı boyınşa pätuağa jauaptı maman
[1] Muslim, №1933.
[2] Muslim, №1568.
[3] Haşiyatu ibn Abidin, 1/325.
[4] äl-Bahru är-Raiq şarhu kanzu ad-daqaiiq, 1/122.
[5] Buhari riuayatı.
[6] Raddu äl-Muhtar, 1/365.
[7] Haşiyatu ibn Abidin, 7/480.
Būl mazmūn jasandy intellekt kömegımen daiyndalyp, redaktor teksergen.