Jalañaiaqqa mäsıh tartuğa bola ma?

Qūran Kärımde däret alu turaly bylai delıngen: «Ei, iman keltırgender! Namazğa tūratyn kezde jüzderıñdı, şyntaqqa deiın qoldaryñdy juyñdar, bastaryña mäsıh tartyp, ökşemen bırge aiaqtaryñdy juyñdar.» (äl-Mäida, 5/6)

Ählı sünnet mazhabtarynyñ barlyğy osy aiatta būiyrylğan: jüzdı, şyntaqpen bırge qoldy jäne ökşemen bırge aiaqty juu – paryz degenge bırauyzdan kelısken. (İbn Ruşd, Bidaiatu äl-müdjtähid, 1/21-22)

Paiğambarymyz (s.a.s.) ben sahabalardyñ däret alğanda aiaqtaryn juğany turaly mutauatir därejesıne jaqyn riuaiat etılgen hadister (Buhari, Vudu’, 7, 24, 28, 38-39, 41-42 [140, 159, 164, 185-186, 191-192]; Muslim, Taharat, 3-4, 18 [226, 235]; qarañyz: Kettani, Nazmu äl-mütänasir, 59) aiaqtardy juu – paryz ekenıne dälel. Sondai-aq, Paiğambarymyz (s.a.s.) däret alyp jatyp, aiaqtaryna mäsıh tartqandai juyp, ökşesıne su timegen adamdardy körgende: «Ökşelerı otta janatyndardyñ sory!» (Buhari, Vudu’, 27, 29 [163, 165]; Muslim, Taharat, 25-30 [240-242]) degen. Tağy bırde Paiğambarymyzğa (s.a.s.) däret alyp, aiağynda qūrğaq jer qalğan adam kelgende, oğan: «Baryp, däretıñdı tolyq al» (Muslim, Taharat, 31 [243]) degenı de därette aiaqtardy juu – paryz ekenıne dälel.

Joğaryda keltırılgen dälelderge süiensek, därette jalañaiaqqa mäsıh tartu jaiz emes ekenı anyq.

Derekköz: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu