Namaz uaqytyİslam dını adamnyñ janyn, malyn, dının, aqylyn jäne ūrpağyn qorğaudy mındettı dep sanağan, būlardy qorğauğa bağyttalğan närselerdı paryz, al ziian keltıretın närselerdı haram etken. (Şatybi, äl-Muuafaqat, 1/31 t.b.) Adam ömırı asa mañyzdy jäne ony qorğau qajet. Namaz da oryndaluy tiıs dınnıñ bes negızgı tıregınıñ bırı ärı dınnıñ tıregı bolyp tabylady. (Tirmizi, İman, 8 [2616])
Bastalğan namaz ädettegı jağdaida būzylmaidy. Alaida, maldy, jandy qorğau nemese mañyzdy närsege ziian keluınıñ aldyn alu maqsatynda qajettılık tuğan jağdaida paryz nemese näpıl namaz būzyluy mümkın. (qarañyz: äl-Fataua äl-Hindiia, 1/109) Keibır jağdailarda namazdy būzu uäjıp, keibırınde mubah, keide mūstahap bolady. Adamnyñ ömırıne qauıp töngen jağdaida oğan kömek körsetu maqsatynda namazdy būzu uäjıp sanalady. (İbn Abidin, Raddul-Muhtar, 2/51-52)
Osyğan bailanysty, jamağatpen namaz oqyp jatqanda bıreudıñ esınen tanuy, jürek talmasy ūstauy, teñızge nemese qūdyqqa qūlau qaupı siiaqty jağdailarda, qasynda namaz oqyp tūrğandar namazdaryn tastap, oğan kömektesulerı kerek. Būl adamdar namazdaryn keiın qaita oqidy. (İbn Nudjaim, äl-Bahr, 2/77) Öitkenı Alla Tağala qajettılık tuğan jağdaida qūl haqtaryna basymdyq berudı būiyrğan. (Serahsi, äl-Mäbsut, 2/186)
Derekköz: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu
Būl mazmūn jasandy intellekt kömegımen daiyndalyp, redaktor teksergen.