Jūma namazy eñ az qanşa adammen oqylady?

Jūma namazynyñ dūrys boluy üşın jamağattyñ boluy şart ekenıne barlyq ğalymdar bırauyzdan kelıskenımen, qajettı eñ az sannyñ qanşa boluy kerektıgı jönınde ärtürlı pıkırler aitylğan.

Jūma namazynyñ oqyluy üşın İmam Äbu Hanifa boiynşa imamnan basqa eñ az üş adam; İmam Äbu İusuf pen İmam Mūhammed boiynşa imamnan basqa eñ az ekı adam boluy kerek. (İbn äl-Humam, Fäthu äl-Qadir, 2/60)

İmam Şafiğidıñ keiıngı pıkırınde jūma namazynyñ dūrys boluy üşın qyryq adamnyñ boluy şart etılse de, alğaşqy pıkırınde imam qosa üş adamnyñ boluy jetkılıktı dep eseptelgen. Hanbali mäzhabynda eñ az qyryq adam boluy kerek. (Näuäui, äl-Mäjmu’, 4/502; Zäkäriia äl-Ansari, äl-Ğurär, 2/8; İbn Qudama, äl-Muğni, 2/242) Mäliki mäzhabynda on ekı adamnyñ boluy şart. (Haraşi, Şarh Muhtasar, 2/76-77)

Paiğambarymyzdyñ (s.a.s.) Mädinağa hijretınen būryn Nakiu äl-Hadamatta oqylğan jūma namazynda qyryq adam qatysqan. (İbn Mäja, İqamätu äs-Saläuat, 78 [1082]) Bıraq odan az adammen de jūma namazy oqylğany belgılı. Mysaly, Paiğambarymyzdyñ (s.a.s.) būiryğymen Musab ibn Umair Mädinada 12 adamğa jūma namazyn oqytqan. (Bäihaqi, äs-Sünän äl-Kubra, 3/255 [5617])

Rasynda, Paiğambarymyz (s.a.s.) jūma namazyn oqytyp jatqanda, sauda keruenı kelgenın estıgen jamağattan on ekı adamnan basqa bärı syrtqa şyqqany jaily riuaiattar da sahih hadis derekterınde bar. (Buhari, Jūma, 38 [936]) Sonymen qatar, Paiğambarymyz bır eldı mekende tek tört adam bolsa da, jūma namazy paryz ekenın bıldırgen. (Bäihaqi, äs-Sünän äl-Kubra, 3/255 [5617])

Körıp otyrğanymyzdai, Paiğambarymyzdan (s.a.s.) jetken riuaiattar boiynşa, bırı imam bolyp, eñ az tört adam bolğan jerde jūma namazy oqylatynyn körsetedı. Būl jūma namazy üşın qajettı adam sanynyñ eñ tömengı şegın anyqtaidy.

Derekköz: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu