Jūma qūtbasynda jasalğan dūğağa «ämin» dep aituğa bolady ma?

İslam ğalymdary jūmağa qatysty hadisterdı jäne Alla Elşısınıñ (s.a.s.) amalyn negızge ala otyryp, qūtbanyñ negızgı rükınderın, dūrys qūtbada saqtaluy tiıs şarttar men qūtba ädebın anyqtağan. (Kasani, Beda’i, 1/263) Qūtba oqylyp jatqanda jamağattyñ söileuınıñ dūrys emestıgın bıldıretın hadister bar. (Buhari, Jūma, 36 [934]; Muslim, Jūma, 11 [851]; Muvatta’, Jūma, 6; Äbu Däud, Salat, 234 [1112]; Tirmizi, Jūma, 368 [512]; Näsai, Jūma, 22 [1401]) Hanafi men Şafiği mäzhabtary būl hadisterge süienıp, qūtba kezınde söileudı mäkruh dep eseptegen; Hanbali men Mäliki mäzhabtary haram dep sanağan. (Kasani, Beda’i, 1/263; Şirbini, Mūğni äl-muhtaj, 1/553) Ekınşı jağynan, Alla Elşısınıñ (s.a.s.) amalyn negızge alğan islam ğalymdary qūtbada mūsylmandarğa dūğa jasaudy mandub nemese rükın dep aitqan. (Kasani, Beda’i, 1/263)

Osyğan säikes, qūtbany tyñdau, būl uaqytta basqa ıstermen ainalyspau jäne söilemeu kerek. Alaida Paiğambardyñ (s.a.s.) esımı atalğanda ıştei salauat aitu, hatibtıñ dūğasyna «ämin» dep aitu söileu bolyp sanalmaityndyqtan, būlardy ısteude eşqandai ziian joq. (Qarañyz: Kasani, Beda’i, 1/264; İbn Abidin, Redd äl-muhtar, 2/158-159)

Derekköz: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu