Namaz uaqytyJyn sözı sözdıkte «jasyryn ärı körınbeitın jaratylys, közge körınbeitın närse» degen mağyna beredı. Adamnyñ sezım müşelerımen qabyldanbaityn būl jaratylystardyñ tabiğaty turaly köp mälımetımız joq. Jyndardyñ bar ekendıgı men tabiğaty turaly mälımet tek uahi arqyly ğana belgılı bolady.
Qūran Kärımde jyndardyñ jalynsyz, taza ottan jaratylğany aitylğan. (qarañyz: äl-Hijr, 15/27; är-Rahman, 55/15) Sondai-aq Qūranda «Jyn» süresı dep atalatyn süre bar jäne köptegen aiattar men sahih hadisterde jyndar turaly baiandalady. Osy tūrğydan alğanda, jyndardyñ bar ekendıgı aqiqat, ärbır mūsylman būğan senuı kerek.
Jyndar közge körınbeitın älemde bolğandyqtan, olardyñ ömır süru salty, adamdarmen qarym-qatynasy siiaqty mäselelerde uahi habarlağannan basqa naqty ükım aitu mümkın emes. Sonymen qatar, jyndar «absoliuttı ğaiypty» da bılmeidı. Sebebı absoliuttı ğaiyptyñ bılımı tek Allağa ğana tän. Būl turaly Ūly Alla bylai deidı: «Süleimennıñ janyn alğanymyzda, onyñ ölgenın taiağyn jegen qūrt qana jyndarğa körsettı. Ol jerge qūlağan kezde jyndar bıldı: eger olar ğaiypty bılgen bolsa, qorlauşy azapta qalmas edı.» (Säba, 34/14)
Zariiat süresınıñ 56-aiatynda da jyndardyñ adamdar siiaqty Allany tanyp, Oğan qūlşylyq etuge mındettı ekendıgı aitylğan.
Derekköz: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu
Būl mazmūn jasandy intellekt kömegımen daiyndalyp, redaktor teksergen.