Jyndar men şaitan adamdarğa ziian keltıre ala ma?

Jyndar da adamdar siiaqty jauapty jaratylys retınde jaratylğan. (äz-Zariiat, 51/56) Allağa senıp, Oğan qūlşylyq etetın, jaqsy amal jasaityn jyndar da bar, adamdarğa ziian keltırgısı keletın jäne olardy iman men jaqsy amaldan alystatuğa tyrysatyn käpır jyndar da bar. Qūran Kärımde adam men jynnyñ şaitandary turaly aitylady: «Osylaişa Bız är paiğambarğa adam men jyn şaitandaryn dūşpan qyldyq. Olar bır-bırıne aldau üşın jyltyraq sözderdı sybyrlaidy. Rabbyñ qalasa, olar mūny ıstei almas edı. Endeşe olardy jala sözderımen qaldyr.» (äl-Änğam, 6/112) Būl aiatta körsetılgendei, şaitandyq ıs ısteitın jyndarğa şaitan delınedı. Şaitandardyñ basşysy Ibılıstıñ jyndardan bolğany Kähf süresınıñ 50-aiatynda bylai baiandalady: «Bız perıştelerge: «Adamğa säjde etıñder» degen edık, Ibılısten basqa bärı säjde ettı. Ibılıs bolsa, jyndardan edı de, Rabbysynyñ ämırınen şyqty. Endı sender Menı tastap, Ibılıstı jäne onyñ ūrpağyn özderıñe dos etıp alasyñdar ma? Olar senderge dūşpan. Būl zalymdar üşın qandai jaman aiyrbas!»

Jalpy Qūran Kärımge, äsırese joğaryda qazaqşa mağynasyn keltırgen ekı aiatqa qarağanda, şaitandardyñ jäne sol arqyly jyndardyñ jamandary adamdarğa eñ aldymen senım men amal tūrğysynan ziian keltıruge tyrysady. Sebebı Qūran men Paiğambarymyzdyñ (s.a.s.) tüsındırmelerıne qarağanda, şaitan men şaitandyq ıs ısteitın jyndardyñ dūşpandyğy adamdardy aldap, jamandyqqa itermeleu arqyly bolady, materialdyq jäne fizikalyq ziian turaly aitylmaidy. Sondyqtan Ūly Alla: «Şaitannyñ ızınen ermeñder. Öitkenı ol senderge aşyq dūşpan.» (äl-Baqara, 2/208) dep būiyrğan. Mūnda şaitannyñ ızınen ermeu degenımız — şaitan men jyndardyñ azğyruyna erıp, jaman amal jasamau ekenı anyq. Jyn süresınıñ 6-aiatynda bylai delınedı: «Şynynda adamdardan keibıreuler jyndardan keibıreulerge siynatyn edı, sonda jyndar olardyñ azğyndyğyn arttyratyn.» Būl aiatta körsetılgendei, jyndardyñ adamdarğa ziian keltıruı — Ūly Allanyñ anyq eskertuıne qaramastan, adamdardyñ jyndarğa siynyp, olarmen bailanys ornatuğa jäne kömek sūrauğa ūmtyluynan bolady. Osy sebeptı Fälaq jäne Näs sürelerınde būl jağdaiğa nazar audarylyp, adamdarğa, jyndarğa jäne barlyq jaratylystyñ jamandyğy men azğyruynan bärınıñ Rabbysy bolğan Ūly Allağa siynu ūsynylady. Demek, şyn mänınde Allağa sengenderge şaitandar men jyndardyñ üstemdıgı, qysym körsetuı jäne ziian keltıruı mümkın emes. Şaitan men jyn şaitandarynyñ üstemdıgı men ziiany tek olardy dos etkender men Allağa serık qosqandarğa ğana qatysty. (qarañyz: än-Nahl, 16/99-100)

Sondyqtan mümınder jyn men adam şaitandarynyñ barlyq jamandyğy men ziianynan Allağa (s.t.) siynyp, olardan qoryqpauy kerek. Olarğa eşqaşan beiım bolmai, erkındıgın tek aqiqat pen şyndyq jolynda paidalanğandar jyn men şaitandardan keletın kez kelgen äser men ziiannan qorğalady.

Derekköz: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu