Namaz uaqyty
Basqakk-Latn

KIR JUATYN AVTOMAT MASHINAMEN JUYLǴAN KIIM TAZA SANALA MA?

Shejire Editorial

JauapEditorialShejire Editorial

Tazalyq – dinimizdiń eń basty qaǵidalarynyń biri. Óytkeni kóptegen ǵibadattardyń qabyl boluy osy tazalyqqa tikeley baylanysty. Musylmannyń eń abzhal qulshylyǵy namaz ekeni barshamyzǵa ayan. Namazdyń syrtyndaǵy paryzdarynan denemiz, kiimimiz hám namaz oqityn ornymyz nǝjisten taza boluy shart.

Alla Taǵala Qur'anda «Kiimińdi tazala» [1] degen.

Sondyqtan musylman shariat nǝjis dep kórsetken zattardan denesin, kiimin hám qulshylyq jasaytyn ornyn taza ustauǵa asa muqiyat boluy kerek. Ári musylman adam shariat las, nǝjis dep esepteytin zattardy bilui óte mańyzdy.

Jalpy zattarga nǝjis tise ártúrli joldarmen tazalanady. Mısaly, shyny, pıshaq, ayna siyaqty zattar súrtumen tazalanady. Jer kebumen tazalanady. Kiimge tigen nǝjis eger qan siyaqty kórinip turǵan bolsa, ony ketirumen tazalanady. Eger kiimge, denege nemese basqa zatqa tigen nǝjisti qanşa juǵanmen, onyn orny qalıp qoısa, onyn esh oqasy joq. Al kózge kórinbeytin nǝjis bolsa onda ony aldymen juw, sosyn burap syǵu kerek. Nǝjis bir juǵannan ketsa de, nǝjis tigen jerdi úsh ret juǵan jaqsy. Yani, nǝjistiń isi, reńi, dǝmi ketuimen kiim taza bolyp sanalady.

Taza kiim nǝjis kiimmen aralasyıp, bir y'dysta juwylsa bári de nǝjis bolady. Al avtomat kir mashinasymen juylǵan kiimge keler bolsaq, onymen juylǵan kiim taza bolady ári olarmen túrli ǵibadattardy oryndaýǵa bolady. Avtomat kir mashinalarda juylǵan kiimniń úkimi jayly Mısyrdyń Pátua komiteti tómendegidey túıin aitqan [2] :

فتطهير الملابس بوضعها في الغسالات الأوتوماتيكية أبلغ في الطهارة من غيرها؛ لإزالتها عين النجاسة من الطعم واللون والريح أولًا بعدة غسلات، ثم إزالة حكمها بعدة غسلات، الأمر الذي ينقي الملبس من النجاسة تنقية بالغة.

«Kiimderdi avtomat kir mashinalarda juw basqa juw túrlerine qaraganda tazalap juwady. Óytkeni áýel basta birneshe ret juwumen nǝjasatty ketiredi. Keıingi juwǵandarynda kórinbeytin nǝjister de ketedi. Kiimderdi avtomat mashinalarda juw – olarda nǝjasattyń qaı túrinen bolsyn tolyq tazartady» delingen.

Demek, avtomat kir mashinamen juylǵan nǝjis kiimder oǵan arnaıi uńtaq (poroshok) qosylyp, kiim ári-beri aılandyrylyp juwylady. Osylaysha juylǵan waqyta nǝjister suǵa tarap, kiimdegi nǝjister ketedi. Keıin paıdalanǵan sudy syrtqa aǵyzyp, kirde syǵyp, qaıta taza suǵa shaıady. Sonda avtomat mashinalar kiimdi birneshe ret (4-5 ret) juwyp, ár juwǵan saıyn sudy syrtqa shyǵaryp, shaıady.

Hanafi mǝzhabynda nǝjisti taza sumen, sonymen qatar gúldiń, jemistiń shyryny siyaqty súıyq zattar men tazalaýǵa bolady [3] . Osyǵa orai, sabyn, uńtaq aralasqan sumen kiim juwylsa, taza bolyp esepteledi.

Qoryta aitqanda, avtomat mashinamen juylǵan kiim birneshe ret juylyp, ár juylǵan saıyn paıdalanǵan sudyń syrtqa aǵýy, juwǵan kiimdi syǵyp, shaıyp berýi jaǵynan kiimdi taza boldy dep aita alamyz. Bul avtomat kir juǵysh mashinalarǵa qatysty. Al jartylai avtomat nemese basqa da kir juǵysh mashinalarǵa bul úkim júrmeıdi. Alla Taǵala bilýshi.

Shariat hám pátua bólimi

  • [1] «Muddassir» súresi, 4-ayat.

  • [2] https://www.dar-alifta.org/ar/ViewResearch.aspx?%20sec=fatwa&ID=151

  • [3] «Maraqi ál-Falah», 68-bet.

Būl mazmūn jasandy intellekt kömegımen daiyndalyp, redaktor teksergen.

Mūndağy jauaptardy qoldanuşylar jazady, olar resmi pätua emes. Mındettı ükım qajet bolsa, ökılettı dın qyzmetkerıne nemese müftiiatqa jügınıñız.

👍 0👎 0💬 0👁 0
Bölısu:

Pıkırler

Äzırge pıkır joq.