KÖLİKTE NAMAZ OQUĞA BOLA MA?

Jerge tüsip namaz oquğa mümkindik bolmasa (mısalı, jer lay, dala qattı suıq, boran t.b.), jerge tüsip namaz oqu özine nemese mal-mülkine qauip töndir se nemese jolda aya ldağanğa deyin namaz waqıtı ötip ketetin bolsa, onda poıız, uşaq jäne basqa qatınas kölikterinde de namaz oqu ğa ruqsat etiledi.

Qur'an Kärimde: « (Alla Tağala) Senderge dinde eşqandaı auırtpalıq artqan emes» («Haj» süresi, 78-aıat) jäne «Şamalarıñ kelgenşe Alladan qorqıñdar» («Täğabun» süresi, 16-aıat), – delingen.

Qatınas kölikterinde oqılatın bes waqıt parız jäne ütіr uäjip namazdarda qıbılağa qaru jäne tık turu (qıyam) mümkindikke qarai tolyq orındaluı kerek.

Belgili sebeptarmen (auru, bas ainalu, t.b.) tık turıp namaz oqi almas a, otırıp oqidı. Otırğan küyinde qoldarın bağlap, ayattardı oqidı, tizesine taıanyp, säl iılgen halde rukuğ jasai dı. Säjdeni ädettegindeı orındaıdı. Otıruğa şaması jetip, alai da iilip rukuğ pen säjde jasa uğa şaması kelmese, otırğan küyinde rukuğti säl eñkeıip, säjdeni tömenirek iilip orındaıdı (Hidaya, 1/347).

Pağambarymyz (oğan Allanıñ sala uaty men sälemi bolsyn): «Namazdı tık turıp oqı. Şamañ kelmese, otırıp oqı. Oğan da şamañ kelmese, jambastap jatıp oqı», – dedi (Buhari).

Şariat boıynşa suda ketip bara jatqan kemede eşqandaı sebep bolmasa da parız jäne uäjip namazdardı otırıp oquğa ruqsat etiledi. Mümkindik bolsa, tık turıp nemese keme toqt ağan kezde su jağasındağı jerge tüsip namaz oqığanı abz al. Biraq jağalauda bailanyp turğan kemede namazdı sebep sizden sebep siz otırıp oqu durys emes (Maraqi äl-fälah, 346-348).

Jolaushy namazdı qıbılağa qarap oqidı. Öytkeni parız namazdarda qıbılağa qaru – şart. Qıbılağa qarauğa mümkindik bolmasa, onıñ oqasy joq. Sondyqtan uşaqta, avtobusta orındyğınıñ otırğan bağıtyna qarap oqidı. Al poıızda meılince qıbıla jaqqa qarauğa tyrysadı.

Joldağı qatınas kölikterdiñ birinde oqılğan namazdıñ qaita ötelui mindetti emes.

Daiynda ğan Hasan AMANQUL,

«Münara» gazetі, №21, 2021 jyl