Köz tiiuden qorğanu üşın közmonşaq tağu şariğatta rūqsat pa?

Köz tiiudıñ mänı men sipaty tolyq anyqtalmağanymen, keibır adamdardyñ qarauymen jağymsyz äserler paida boluy dınde de moiyndalady. Bır hadiste: «(Köz tiiuden) Allağa syiynyñdar, öitkenı köz tiiu (şyndyq)» (İbn Mäja, Tib, 32 [3508]) dep aitylğan. Paiğambarymyz (s.a.s.) köz tiiuden qorğanu üşın Aiatül-Kürsi, İhlas jäne Muavvizatein (Fälaq, Nas) sürelerın oqyğany; sahabalaryna da osy sürelerdı oqudy keñes bergenı; köz tiiuden qūtylu üşın tıkelei Alla Tağalağa (s.t.) jalbarynğany riuaiat etıledı. (qarañyz: Buhari, Tib, 32-38 [5735-5742]; Tirmizi, Tib, 16 [2058]; İbn Mäja, Tib, 32-36 [3508-3525]; Kamil Miras, Täjrid Tärjemesı, 12/90)

Köz tiiu mäselesınde Paiğambarymyzdyñ keñesterın oryndap, nätijesın Ūly Alladan kütu – islam senımınıñ talaby. Dınımızde tüpkı äserdı Alladan basqağa telitın äreket, mınez-qūlyq jäne senımder tyiym salynğan. Sondyqtan közmonşaq jäne soğan ūqsas zattardy, olardan medet kütu maqsatynda moiynğa nemese basqa jerge tağu şariğatta rūqsat etılmeidı. Mūndai äreket jasağandar turaly Paiğambarymyz (s.a.s.): «Kım közmonşaq taqsa, Alla onyñ ısın aiaqsyz qaldyrsyn» (Ahmad b. Hanbal, äl-Müsnad, 4/154 [17440]) dep aitqan. Basqa bır hadiste közmonşaq tağyp, oğan qorğanyş äserın telıgen adam Allağa serık qosqan bolady dep aitylğan. (Ahmad b. Hanbal, äl-Müsnad, 4/156 [17458]) Köz tiiuden saqtanu üşın osyndai yrymdardy tastap, Paiğambarymyz üiretken dūğalardy oqu kerek. (qarañyz: Buhari, Tib, 32-38 [5735-5742]; Tirmizi, Tib, 16 [2058]; İbn Mäja, Tib, 32-36 [3508-3525]; Kamil Miras, Täjrid Tärjemesı, 12/90) Osy tūrğyda Fälaq jäne Nas sürelerımen qatar Paiğambarymyzdyñ (s.a.s.) nemerelerıne oqyğan myna dūğa da oqyluy tiıs: «Är türlı şaitan men uly jändıkterden jäne barlyq jaman közderden Allanyñ kemel sözderıne syiynamyn» (Buhari, Ähadisul-änbiia, 10 [3371])

Derekköz: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu