Marqūmdy tazkiiat etu degenımız ne jäne onyñ ükımı qandai?

Marqūm bolğan adamnyñ jaqsy mūsylman bolğanyna mūsylmandardyñ kuälık etuın tazkiiat dep ataidy. Ärbır mūsylman qaitys bolğanda, ol turaly jaqsy kuälık etıletın ömır süruge tyrysuy kerek. Sonymen bırge, marqūmnyñ ony tanityndardyñ jaqsy kuälıkterınen paida tabuy ümıt etıledı. Paiğambarymyz (s.a.s.) bylai degen: «Bır mūsylman qaitys bolğanda, onyñ jaqyn körşılerınen tört üidıñ adamdary ol üşın: ‘Būl adam turaly jaqsylyqtan basqa eşteñe bılmeimız’ dep kuälık etse, Allah Tağala bylai deidı: ‘Ei, mümınder! Senderdıñ būl marqūm turaly kuälıkterıñdı qabyl ettım, bılmegen kemşılıkterın de keşırdım.’» (Ahmad b. Hanbal, äl-Müsnad, 3/242 [13565])

Tazkiiat üşın janaza namazynan būryn nemese keiın «Būl kısını qalai bılesızder?» degen sūraqqa, jaqsy adam retınde tanylğandar üşın «jaqsy bılemız» dep kuälık etu, jaman adam retınde tanylğandar üşın ündemeu, al tanymaityndar üşın «Allah raqym etsın» deu oryndy bolady. Sebebı Paiğambarymyz (s.a.s.) «Marqūmdaryñyzdy jaqsylyğymen eske alyñyzdar, jamandyqtaryn aitpañyzdar.» (Äbu Däuıt, Ädep, 49 [4900]; Tirmizi, Janaza, 34 [1019]) dep būiyrğan.

Derekköz: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu