Mäsıge mäsıh qalai jasalady jäne onyñ şarttary qandai?

Mäsı – aiaqtardy tobyqtarymen bırge jabatyn, belgılı sipattağy aiaq kiımderge berıletın atau.

Mäsılerge mäsıh tartudyñ rūqsat etıluı üşın qajettı şarttar mynalar:

a) Aiaqtar juylyp alynğan däretten keiın kiıluı;

ä) Aiaqqa kiılgen küiınde qalypty jürıspen şamamen 5 km nemese odan da köp jüruge tözımdı boluy;

b) Mäsıler aiaqqa kiılgennen keiın bausyz tūra alatyndai berık ärı qalyñ boluy;

v) Är mäsınıñ özınde eñ kışı aiaq sausağynyñ üş esesı kölemındei tesık bolmauy;

g) Sudy sıñırıp, bırden aiaqqa ötkızbeitın boluy kerek.

Mäsıh – būl bır türı ükımdık tazalyq; därette bır müşege, aiaqqa kiılgen mäsıge nemese jarağa tañylğan tañğyşqa dymqyl qolmen jürgızıledı; täiämmumda bolsa, topyraqqa tigızılgen qolmen bet pen qoldarğa jürgızıledı.

Däret alğanda mäsılerge mäsıh tartu – Paiğambarymyzdyñ (s.a.s.) sünnetımen bekıtılgen. Rasynda, Paiğambarymyzdyñ (s.a.s.) däret alyp, mäsılerıne mäsıh tartqany turaly köptegen riuaiattar bar. (Buhari, Vudu’, 35, 48 [182, 202]; Muslim, Taharat, 72-73 [272-273])

Därettı bolyp aiaqqa mäsı kigen adam, mäsı kigennen keiın däretı būzylğan sätten bastap, tūraqty bolsa – bır kün, jolauşy bolsa – üş kün mäsılerge mäsıh tarta alady. Sebebı Paiğambarymyz (s.a.s.) jolauşy üşın üş kün üş tün, tūraqty üşın bır kün bır tün mäsıge mäsıh merzımın belgılegen. (Muslim, Taharat, 85 [276])

Mäsıge mäsıh tartyp däret alğannan keiın, därettı küide ekı mäsısın nemese bıreuın şeşken adam, däretı būzylmai tūryp aiaqtaryn juyp, qaitadan mäsı kiiuı kerek. Būl adam däretsız kezde mäsılerın şeşse, qaita däret alğanda aiaqtaryn juuy kerek. Mäsıh merzımı aiaqtalğanda, därettı bolsa mäsını şeşıp, aiaqtaryn juuy jetkılıktı; däretsız bolsa, aiaqtaryn juyp tolyq däret aluy tiıs. (Kasani, Beda’i, 1/9)

Derekköz: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu