Namaz uaqytyÄrbir esimdiñ tereñ män-mağınası, artıqşılığı bolatını sözsiz. Al biz jaqsı köretin Ardaqtı Payğambarımızdıñ (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын) «Muhammed» degen esimi qanday mağına beredi?
«Muhammed» degen söz toqtausız, tınımsız, ärdayım maqtalatın, sonday-aq maqtaulı boluğa tıysılı sıpattarı, qasietteri jäne isterі öte köp, artıqşılıqtara ie, därejesi biik degen mağına bildir edi.
Barlıq payğambarlar maqtaladı, biraq bizdiñ payğambarımız Muhammed (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын) toqtausız maqtala beredi. Barlıq payğambarlardıñ maqtaulı sıpattarı, qasietteri jäne amaldarı bar. Biraq bizdiñ payğambarımız Muhammedtiñ (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын) maqtaulı sıpattarı men qasietteri, amaldarı men isterі olardıñ bärinen köp.
Barlıq payğambarlardıñ därejeleri biik, belgili artıqşılıqtara ie, öz ümbetterine ülgili, önegelі, kämil adam bolğan. Biraq bizdiñ payğambarımız Muhammed (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын) öz boyında barlıq artıqşılıqtı qamtığan jäne Qıyamet künine deyin bükil adamzatqa şübäsiz körem önege bolıp qaladı (Badruaddin Ayni äl-Hanafi, «Umdat ul-qari şarhu sahih äl-Buhari», 24/73) .
Alla elşisi (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын): «Älbette meniñ jäne menen bwrınğı payğambarlardıñ mısalı, quddı bir üyde ädemi salıp, bir bwrışında bir qıştıñ ornın qaldırıp ketken adamğa wqsaydı. Adamdar onı aynalıp köredi de tañğalada jäne: «Mına bir qış ta ornına qoyılğan da edi», – deydi. Men sol qışpın, men payğambarlardıñ soñğısımın», – degen (Buhari, Müslim, Tirmizi).
Payğambarımızdıñ (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын) tağı bir esimi – Ahmad. Ol Alla Tağalağa köp maqtau aytuşı degen mağınanı bildir edi. Barlıq payğambarlar Alla Tağalağa maqtau aytqan, biraq bizdiñ payğambarımız Muhammed (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын) olardan köbirek aytqan.
«Muhammed» – Haq elşisiniñ (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын) eñ wlıq äri äygili esimi. Musılman bolu üşin «Muhammad rasulullah» dep aytu kerek, biraq «Ahmad rasulullah» dep aytu jetkiliksi (Muhammad ibn Yusuf Şami, «Subul äl-huda wä ar-rashad fi sirati xayr äl-ğibad», 1/410).
Alla Tağala eki düniede de Muhammed (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын) payğambarga jaqın boludı näsip etkey!
Hasan AMANQUL
Būl mazmūn jasandy intellekt kömegımen daiyndalyp, redaktor teksergen.