Ibн Omarдан (Alla oğan razı bolsyn) riuayat etilgen hadiste Alla elşisi (oğan Allanyñ salauaty men sälemi bolsyn) bylaı degen: «İslam bes närse üstine qurylğan. Olar – «Лә иләһа илләллаһу уә әннә Мухаммадән расулуллаһи» sözi, namazdy tolyq oqý, zeket berý, qajylyqqa baru, Ramazan ayında oraza tutý», – degen (Buhari, Müslim).
İslamda buırylğan barlyq paryzdy orındau – mindet. Alai da musulmannıñ barlyq ğibadatynyñ qabyl bolýy, sawap berilýi onıñ şyn senimine (imanına) baylanysty. Iağni Muhammed (oğan Allanyñ salauaty men sälemi bolsyn) paigambardyñ Alla Tağala tarapynan jetkizgen närselerin şyn jüregimen qabıldap, namaz oqysa, oraza ustasa, zeket berse, qajylyqqa barsa jäne basqa da izgi isterdi istese, dua-tilegi qabyl bolady, oğan sawap beriledi. Demek barlyq izgi istiñ qabyl bolýy – eñ aldımen bizdiñ iman etýimizge baylanysty.
Alla Tağala eşbir isti marapatsyz nemese jazasyz qaldyrmaıdy. Bul turaly Qur'anda:
«Endeshe, kimde-kim zäredai jaqsylyq jasasa, sonıñ qarymyn alady. Kimde-kim zäredai jamandyq jasasa, sonıñ jazasy tartady» , – delingen («Zälzälä» süresi, 7-8 ayattar).
Alla Tağala namaz oqymağany üşin pendeniñ ustagan orazasyn eskerysiz qaldyrmaıdy, oğan tiisti sıiyn, sawabyn beredi. Jaratuşy İemiz Öziniñ ädileti jaıynda qasietti Qur'anda bylaı deıdi:
«Qıyamet küni sol künge tän däl tartatyn ädilet tarazylaryn quramyz da, adamlardyñ düniedegi isterin tügeldeı tartamyz. Ol küni eşbir janga titteı de ädiletsizdik jasalmaıdy. İstelgen is qyşanyñ dänegiındei mysqaldai bolsa-dağy onı tarazyğa tartamyz. Biz jauapqa tartuşylar retinde jetkiliktiymiz» («Änbiya» süresi, 47-ayat).
Künine bes waqyt namaz oqý men Ramazan ayında oraza ustau – İslam dininde buırylğan jeke-jeke ğibadattar. Namaz oqımaıtyn adam da oraza ustauy mümkin. Biraq namazdyñ qadiri-qasieti joğary, onı orındamau ülken künä ekenin de umytpağan jön. Namaz – ärbir baligat jasyna jetken, aqyl iesine paryz. Namaz – künine bes ret oqylatyn qulşylyq. Qıyamette de eñ birinşi suralatyn amal – namaz.
Paigambarımız (oğan Allanyñ salauaty men sälemi bolsyn): «Qıyamet küni eñ aldımen pende namaz jaıynda suralady. Eger namazy durys bolsa, qutylady äri utady. Eger namazy bolmasa, aldanyady äri zıyanğa uşıraıdy», – degen (Termizi, Äbu Däuit, Näsaı).
Daiyndağan Hasan AMANQUL
Būl mazmūn jasandy intellekt kömegımen daiyndalyp, redaktor teksergen.