Namaz oqymauğa syltau bola ma?

Belgılı bolğandai, namaz — dınımızde oryndaluy būiyrylğan ğibadattardyñ eñ mañyzdysy. Kälima-i şähadattan keiın İslam dını bes negızge qūrylğan, sonyñ bırınşısı. Aqyl-esı dūrys jäne baliğat jasyna jetken ärbır mūsylmanğa namaz oqu paryz. Ony tastauğa nemese keşıktıruge rūqsat beretın zañdy syltau bolmasa, uaqytynda oqylmai qazağa qaldyryluy — künä. Namaz; ūiyqtap qalu, ūmytu jäne basymen de işara jasap oqi almaityndai auyr nauqas bolu siiaqty zañdy syltau bolmasa, qazağa qaldyrylmaidy. Paiğambarymyz (s.a.s.): «Bıreuıñ ūiyqtap qalsa nemese ūmytyp, namazyn uaqytynda oqi almasa, esıne tüsken kezde oqysyn» (Müslim, Mäsäjid, 316 [684]; qarañyz: Buhari, Mäuaqitu’s-salat, 37 [597]) — dep būiyrğan.

Köp jūmyspen ainalysu, otbasy müşelerınıñ näpaqasyn tabu üşın jūmys ısteu nemese jol jüru siiaqty jağdailar namazdy keşıktıruge syltau bolmaidy. Qūran Kärımde bylai delınedı: «Ondai erler bar, olardy eşbır sauda, eşbır sauda-sattyq Allany eske aludan, namazdy tolyq oryndaudan jäne zeket beruden toqtata almaidy. Olar jürekter men közder audarylatyn künnen qorqady» (än-Nūr, 24/37).

Jūmys beruşı nemese jūmys ornynda jauapty adam namaz oqyğysy keletın qyzmetkerlerıne, jūma namazyn jäne bes uaqyt namazdy oquğa mümkındık jasauy kerek. Bıraq qyzmetkerdıñ jūmysyn būzbauy jäne eñbek tärtıbın saqtau üşın jūmys beruşıden nemese basşysynan rūqsat aluy oryndy. Rūqsat berılmese de oqylğan namaz qabyl bolady. Namaz oquğa mümkındık joq jerde jūmys ısteitın adam osy mümkındıktı taba alatyn jūmys ızdegenı dūrys.

Eger qyzmetkerler ızdegenımen basqa mümkındık taba almasa; besın men ekındını, ekındını erterek oqyp besın uaqytynda nemese besındı keşıktırıp ekındı uaqytynda; aqşam men qūptandy da qūptan uaqytynda keşıktırıp nemese qūptandy aqşam uaqytynda (jinap/bırıktırıp) oqularyna bolady. Bıraq būl — mäjbürlık ükımı ekenın ūmytpau kerek.

Derekköz: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu