Namaz uaqytyAlla Taǵala Qur'anda:
«Sanauly kúnderde (paryz namazdan keiın täkbır, tahlıl aıtyp) Allany eske alyńdar» [1] , - dep buıyrdy.
Ardaqty paǵambarymyz (oǵan Allanyń salaýaty men sálemi bolsyn):
«Alla Taǵalanyń quzyrynda osy on kúnde jasalǵan izgi amal’dan abzál ári súıkimdi igi is joq. Endeshe sol kezde tasbıhty (subhanalla), tahmıdty (alhamdu lillá), tahlıldi (la iláha illallá), täkbirdi (Alláhu akbar) kóbeitíńder», – degen [2] .
Ǵalymdar täkbır tashriqty aıtuǵa bıraýyzdan kelisken (ijmaǵ etken).
Shariǵat boıynsha, tashriq kúnderi ár paryz namazdyń artýnan bir ret täkbır tashriq aıtu – uájip. Täkbirdi imamnyń artýnan uıýǵan adamdar da aıtaady. Áıel kisiler täkbır aıtkanda daýystaryn qattı kótermeıdi. Täkbirdi bir retten artyq aıtsa da bolady. Búrynǵy qaza namazdardy oqyǵanda nemese tashriq kúnderi qaza etip, ony sosyn ótegen’de täkbır tashriq aıtylmaıdy.
Tashriq kúnderi – bes kún. Olar: arapa kúni, úsh aıt kúnderi jáne odan keıingi bir kún. Tashriq kúnderi jalpy 23 namazda täkbır aıtylady.
Täkbır tashriq sózderi: Аллаһу акбар, Аллаһу акбар! Лә илааһа иллаллаһу, уаллаһу акбар! Аллаһу акбар, уә лиллаһил хамд!
Täkbır tashriqtyń oqiǵasy bylaı: «Ibrahim paǵambar uly Ismaildy qurban etý úshin alqymyna pýshaq tartqanda pýshaq ótpe’di. Sonda Alla Taǵala Jábireıil perishtege pıdıyaǵa qoı alyp kelýge buıyrdy. Jábireıil perishte Ibrahim paǵambar uly Ismaildy bauyzdap qoıýynan qorqyp, «Аллаһу акбар, Аллаһу акбар» dep täkbır aıtty. Ibrahim paǵambar búný estip, «Лә илааһа иллаллаһу, уаллаһу акбар» dedi. Uly Ismail ornyna qurbandyq berilgenin bılıp, «Аллаһу акбар, уә лиллаһил хамд» dep shúkir etti» [3] .
Hasan AMANQUL,
Shariǵat jáne pátýa bólimi
meńgerýshisining orynbasary
[1] «Baqara» súresi, 203-aýat.
[2] Ahmad, Tabarani riuaýat etken.
[3] «Hashiyatu Ibn Abidin», 5/143.
Būl mazmūn jasandy intellekt kömegımen daiyndalyp, redaktor teksergen.