Namaz uaqytyQūran Kärım oqylyp jatqanda säjde aiattaryn oqyğan nemese tyñdağan adamnyñ tilauat säjdesın jasauy uäjıp. Säjde aiatyn oqyğan adam namazda bolmasa, aiatty oqyğannan keiın bırden nemese keiınırek tūryp säjde jasaidy (Mäusyly, äl-İhtiiar, 1/75).
Namaz oqyp jatqan adamnyñ namazda säjde aiatyn oquy jağdaiynda, säjde aiatynan keiın üş aiattan artyq oqymai, rukuğqa iıletın bolsa, tilauat säjdesıne niet etıp rukuğqa barady. Būl rukuğ sol uaqytta tilauat säjdesınıñ ornyna ötedı. Eger üş aiattan artyq oqityn bolsa, tilauat säjdesıne niet etıp tıkelei säjdege barady da, bır ret säjde jasap, qaita tūryp, qalğan jerınen qyrağatty jalğastyrady (äl-Fätäuä äl-Hindiiia, 1/133).
Tilauat säjdesı namaz bolmasa da, tazalyq, qūbylağa bet būru, niet etu, äuret jerlerın jabu siiaqty namazda talap etıletın şarttar tilauat säjdesınde de talap etıledı. Bıraq tilauat säjdesınde iftitah täkbırı sünnet bolyp tabylady. Tilauat säjdesın jasaityn adam qolyn kötermei, tıkelei «Allahu äkbar» dep bır ret säjdege baryp, üş ret «Subhana Rabbiial-a’lä» dep aitady, sodan keiın qaitadan «Allahu äkbar» dep säjdeden tūrady. Osylaişa tilauat säjdesı tolyq oryndalady. İağni tilauat säjdesınen keiın täşähhud mölşerınde otyru jäne sälem beru joq.
Tilauat säjdesın qajet etetın aiattardy estıgen adamnyñ dereu säjde jasauğa mümkındıgı bolmasa, «Sämi’nä uä ata’nä ğufranäkä Rabbänä uä ilaikäl-masir» dep aitu mūstahab. Sol sätte jasai almağan säjdenı keiınırek oryndaidy (Şürünbülı, Meraqi äl-falah, 184).
Derekköz: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu
Būl mazmūn jasandy intellekt kömegımen daiyndalyp, redaktor teksergen.