Namaz uaqytyİslam – tazalıqqa negizdelgen din. Tazalıq – dınımızdıñ eñ bastı qağidalarınıñ biri. Köptegen ğibadattarımızdıñ Allah tağala tarapınan qabıldanuı osı tazalıqqa tikeley baylanıstı. Bärimizge belgili, musulmannıñ eñ ülken ğibadatı – namaz. Alayda, namazdıñ dwrıs boluı üşin denemizde, kiyimimizde jäne namaz oqitın orında najaas bolmauı kerek (наджас).
Ally Tağala Qur'anda: «Jäne kiyimderiñdi tazala» dep aytqan.
Eger denede, kiyimde nemese namaz oqitın orında najaas bolsa, namaz qabıl bolmaydı. Anas ibn Malikten (Allah onı rağız bolğay) Rasulullah (s.a.s.) namazdı ayaqkiimmen oqıdı ma dep swrağanda, ol: «Iä» dep jauap bergen [2]. Bwnan şığatını – namazdı ayaqkiimmen oqıwğa boladı. Biraq ayaqkiim najaastan tazalanğan boluı kerek. Abu Sa‘id al-Hudri rivayet etedi: bir küni Rasulullah (s.a.s.) namaz barısında ayaqkiimin şeşip tastadı, jamaağ da solay etti. Namazdan keyin ol swradı: «Ne üşin şeştiñder?» – dep. Olardıñ jauabı: «Siz ayaqkiimiñizdi şeşkeniñizdi körip, biz de solay ettik».
Sol kezde ol ayttı: «Jäbrayıl mağan kelip, ayaqkiimniñ üstinde najaas bar ekenin ayttı. Sondıqtan meşitke kirgende ayaqkiimiñizdiñ tabanın tekseriñizder, eger onda kir nemese jağımısız bir nerse körseñizder, onı tazalañızdar, sodan keyin ayaqkiimmen namaz oqıñızdar».
Abu Hurayradan (Allah onı rağız bolğay) rivayet etiledi: «Birauıñ ayaqkiimiñmen bir nersege kirlep qalsa, onı jerge ısqıla ber. Sebebi, jer kirden tazartadı» [5].
Najaastı tazalaudıñ birneşe täsili bar. Ayaqkiim nemese masidegi najaastı su men nemese jerge ısqılaıp tazalağan jön.
Qorytındılay kele, ayaqkiimmen namaz oqıwğa boladı. Biraq bastı şart – ayaqkiimde najaas bolmauı kerek. Eger najaas bolsa, aldımen tazalap, sodan keyin namaz oqıw kerek.
<p>[1] «Muddassir» surası, 4-aýat</p>
<p>[2] İmam Bukhari</p>
<p>[3] Sol kezde meşitterde qazirgi siyaqtı kilem bolmağan. Büginde meşitterde kilem bar, sol sebepti ayaqkiimdi şeşu kerek.</p>
<p>[4] Abu Daud</p>
<p>[5] Abu Daud</p>
Būl mazmūn jasandy intellekt kömegımen daiyndalyp, redaktor teksergen.