Dınımızde jauapkerşılıkter adamnyñ şamasyna qarai belgılengen, şamasynan asatyn jağdailar üşın jeñıldık qağidasy engızılgen. Auru da osy jeñıldıkterdıñ sebepterı qatarynda. Paiğambarymyz (s.a.s.): «Namazyñdy tūryp oqy. Eger oğan şamañ jetpese, otyryp oqy, oğan da şamañ jetpese, jantaiyp oqy.» (Buhari, Taqsiru’s-salat, 19 [1117]) dep būiyrğan.
İşara – namazda rukuğ pen säjdenı baspen işara jasau. İşaramen namaz oqityn adam rukuğ üşın basyn säl iedı, säjde üşın rukuğqa qarağanda köbırek iedı. Säjdede basyn jerge qoia almaityn adamnyñ aldyna qoiğan biık närsege säjde etuı mäkruh. (Serahsi, äl-Mäbsut, 1/217)
Hanafi mäzhabyna säikes, işara mındettı türde baspen jasaluy kerek. Basymen işara jasauğa şamasy kelmeitın adam namazyn qazağa qaldyrady; köz nemese qas qimylymen nemese jüregınen ötkızıp namaz oqi almaidy. Būl jağdaida bes uaqyttan artyq namaz ötpei qalğan adamnyñ namazdaryn qaza etuı qajet emes. (Kasani, Beda’i, 1/108; Märginani, äl-Hidaia, 1/77)
Şafiği mäzhabyna säikes, basymen işara jasauğa şamasy kelmeitın adam közımen nemese qasymen; oğan da şamasy kelmese, jüregınen ötkızıp namaz oqidy. Osylai oqyğan namazdaryn qaza etuı qajet emes, bıraq sauyğyp ketkende qaita oqu mūstahap sanalady. (Ramli, Nihaiatu’l-muhtaj, 1/468-470)
Derekköz: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu
Būl mazmūn jasandy intellekt kömegımen daiyndalyp, redaktor teksergen.