Namaz uaqytyNiet etu – orazanyñ şarttarynyñ bırı. Nietsız oraza dūrys bolmaidy. Jürekpen niet etu jetkılıktı bolsa da, niettı tılmen aitu mūstahap sanalady. Oraza üşın särege tūru da nietke jatady.
Ramazan orazasy, belgılı künderge arnalğan näzır orazalar jäne näpıl orazalar üşın niet etu uaqyty – kün batqannan bastap kelesı künnıñ kün töbege şyqqanğa deiıngı (şamamen 10 minut qalğanda) uaqyt aralyğy. Bıraq, osy uaqyttan keiın niet etu üşın adam eşteñe jemei, ışpei, orazany būzatyn ıs jasamauy kerek. Äitpese, kündız niet etu dūrys bolmaidy. (Kasani, Beda’i, 2/85) Būl orazalar üşın «erteñgı orazany ūstauğa» dep jalpy niet etu jetkılıktı. Degenmen, tünde niet etu jäne «erteñgı Ramazan orazasyna» dep naqtylau abzal. Ramazannyñ är künıne jeke niet etu kerek. (Mäusili, äl-İhtiiar, 1/126-127)
Qaza, käffarat jäne belgılı bır uaqytqa bailanbağan näzır orazalar üşın kün batqannan bastap eñ keşı särege deiın niet etıluı tiıs. Būl orazalarğa niet etkende «pälenşe qaza, käffarat nemese näzır orazasyna» dep naqty aitu qajet.
Şafiği mäzhabyna säikes, näpılden basqa barlyq orazalarğa tünde niet etu kerek. Särege deiın niet etılmese, sol küngı oraza dūrys bolmaidy. Näpıl orazalarğa bolsa, kün töbege şyqqanğa deiın niet etuge bolady. (Şirazi, äl-Muhäzzäb, 1/331-332)
Derekköz: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu
Būl mazmūn jasandy intellekt kömegımen daiyndalyp, redaktor teksergen.