QAJYLARDY QARSY ALU SHARIǴATYMIZǴA QAISHY EMES PE?

«Qajylyq» sózdikte – qasietti oryndardy zııarat etu degen maǵynany beredi. Al dini túrǵydan «Arafat tauynda ǵibadat niyeti men bir waqyt turu, odan soń sharttaryna sai tawap etu arqyly Qaǵbaǵa zııarat jasau, taǵy da basqa amaldaryn oryndau» degendi bildirip tur.

Jáne bir túsindirmede qajylyq dep «qasietti Qaǵbany belgili kúnderde, belgili sharttarmen zııarat etu» delingen.

Qajylyq rásimi ayaqtalǵannan keyin qajylar elge oralady. Alla Taǵala qajylyq kezinde olarga Óz ulylyǵy men qudiretin kórsetip, sansyz igilikter siylady.

Qajylyq jasaushylar turaly ardaqty paǵambarymyz (Allanyń oǵan salaýaty men sálemi bolsyn) bylaı degen:

«Qajylyq pen umra jasaushylar – Allanyń qonaqtar y. Alla olardy shaǵyrdy, olar da Onyn shaǵyruyna jauap berdi. Olar Alladan qalaýyn surauda, Alla da suraǵandaryn beredi» [1] .

Qajylardyn maqsaty – Alla Taǵalanyń razylyǵy jáne kúnalarynyn keshiriluı. Budan ózge eshńe emes. Alla elshisiniń (Allanyń oǵan salaýaty men sálemi bolsyn) ómiri turaly kitaptarda Otanyna oralǵan kezde qajylarga erekse qurmet kórsetilu sáti jii sipattalady.

Musylman qajylardy kezdestirgende olarga paǵambarymyzdyń (Allanyń oǵan salaýaty men sálemi bolsyn) hadisinde keltirilgen sózderdi aituy kerek:

عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهَا أَنَّ رَسُولَ اللهِ صَلّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَهَا فِي عُمْرَتِهَا:

(( إِنَّ لَكِ مِنَ الأَجْرِ عَلَى قَدْرِ نَصَبِكِ وَنَفَقَتِكِ )).

Paǵambarymyz (Allanyń oǵan salaýaty men sálemi bolsyn) Aisha anamyzǵa: «Seniń (umradagy) sawabyń sharshaýyń men qarazhat jumsaýyńa qarai beriledi» [2] , — degen.

Taǵy bir hadiste: Imam Buxari (Alla on y rahymyna alsyn) sahiq hadister jinaǵynda «Sapardan kelushi qajylardy kútip alu» atty arnaıy taqyryp aship, oǵan ibn Abbastan (Alla oǵan razy bolsyn) kelgen hadisti keltirgen:

«Paǵambarymyz (Allanyń oǵan salaýaty men sálemi bolsyn) Mekkge kelgen kezde, onı Ábdimútalip taıpasynyn kishi balalary kútip alady. Artınsha bir balany aldyna, ekinshisin arqasyna mingizip alady» [3] .

Demek, musylmandar ardaqty paǵambarymyzdyń (Allanyń oǵan salaýaty men sálemi bolsyn) sunnetin berik ustanyp, Alla deńgeıin ósirgen nárlere qurmet kórsetui tiis. Qajylar men qajylyq rásimderin ulyqtau – Alla Taǵalanyń maqyldagan jáne súıikti amaldarynyń biri.

Qajylardyn aman-esen elge oralýyna baylanysty olardy qarsy alu ne bolmasa úılerdi bezendiru máselesine kelsek, bul eshqandaı da shariǵatymyzǵa qaishy emes. Bul áreketterdi tek sol kisilerge kórsetilgen qurmet retinde qarastyrǵan abzal.

Islam MARATULY,

QMDB Dini onaltu bólimin mamany

• [1] (Nasaı, ibn Mája)

• [2] (Hakim, Mustadrak)

• [3] (Buxari)