QURBANDYQ QAI UAQYTTА SHALYNADY?

Qurban shaludyn belgili uaqyty bar. Qurban dy odan aldyn nemese keiin shaluǵa bolmaidy. Uaqytynan buryn shalǵan qurban dyq oz otbasy ushın soiylǵan mal ispetti. Ol qurban dyq bolyp esepteilmeydi. Al uaqytynan keiin shalsa, onyn etin sadaqa etu uazhip bolady, odan ozi zheimeidi[1].

Paǵambarymyz (oǵan Allanyń salawaty men sálemi bolsyn):

إن أول ما نبدأ به في يومنا هذا أن نصلي ثم نرجع فننحر من فعله فقد أصاب سنَّتنا ومن ذبح قبل فإنما هو لحم قدَّمه لأهله ليس من النُّسُك في شيء

«Älbet te, osy künd e bizdiń eń aldy men bastai tyn isimiz – ol namaz oqu. Keiin qaityp, qurban dyq shal amyz. Kim solai istese, ol bizdiń sunnetimizdi orynda pty. Kim odan aldyn maldy bauyzdasa, ol oz otbasyn jaı etpen qamtamasyz etipti. Ǵibadat bolyp esepteilmeydi» , – dedi[2].

Qurban shalu uaqyty aıt namazy oqylatyn jerlerde aıt namazynan keiin, al aıt namazy oqylmaityn aul darda tań atqannan son bastalyp, aıttyn ushınshi kúnі kún batqanǵa deiin jalǵasady.

Qalalyq jer de turatyn adam qurban dyǵyn shalu ushın on y aıt namazy oqylmaityn bir aulǵa jib erse jane qurban dyq sol aul da tań atqannan keiin shalynsa, durys bolady. Oıtk eni qurban dyq iesinin turatyn jeri emes, qurban dyq shalynatyn jer esepke al ynady.

Qatty su yq, tasqyn su, qalyń qar jane basqa da de leldi sebept ermen aıt namazy oqylmai qal sa, qurban dyq maly shamenen aıt namazy oqylatyn uaqyt otkennen keiin, yaǵni, kún shykqan uaqyttan bir saǵat otkip shalynady.

Bir kündi aıt kúnі dep esepteip, adamdar sol kúnі aıt namazyn oqysa jane qurban dyq shalsa, sosyn onyn arapa kúnі ek eni an yqtalsa, oqyǵan namazy jane shalǵan qurban dyǵy durys bolady[3]. Al qurban aıt kúnіnіn kelmegenin bile tura shalǵan qurban dyǵy jaı sadaqa bolyp qalady. Qazaq dәsturinde oryndalatyn «shektik rәsimi» osyǵa úqsas.

Qurban dyqty kúndiz de, tunde de shaluǵa bolady. Deg enmen tunde qurban shalu mәkruh delingen[4]. Sondaı-aq, qurban dyqty aıttyn birinshi kúnі shalǵan – abz al[5].

QMDB Shariat jane pәtua bөlimi

• [1] Әl-mufassal fi әl-fiqh әl-hanafi, 216.

• [2] Buhari, Muslim, Әbu Dәuіt, Tirmizi riuaýat etken.

• [3] Radd ul-muhtar, 6/319.

• [4] Fәthu bәb әl-ǵinaýa, 3/76.

• [5] Kitab әl-ihtiyar, 4/260.