Namaz uaqytyJın – adam men perişte sekildi Qudaıdıñ jaratılysy. Olar işinara jaqsy jäne jamanga bölinedi. Jaqsy (mұsylman) jındar Alla elşisine (oğan Allanıñ salaýaty men sälemi bolsyn) «Biz adamlarga eşqandaı zıýan tigizbeımiz, biraq adam balasy bılmestikpen özi tiysse, sol üşin kek alwymyz mümkin» dep uäde bergen. Jaman (käpir) jındar, kerisinşe, adam balasına ärtürli bağıtta zıýan keltirwge tırısaды.
Şaıtan – «alystatılğan», «şekten şıqqan» degen mağınanı bildirip, jınğa baylanıstı aıtylatın sıpat. Jın-şaıtar köbine şöl dala, las orındarda jüredi. Kün batqanda jer betine tarala bastaiды. Sondıqtan Paığambarımız (oğan Allanıñ salaýaty men sälemi bolsyn) bılaı ösiет aıttan:
«Kün batarda balalarıñdı özderiñe jaqın ustañdar! Sebebi osy kezde jer betinde şaıtar taraiды. Al tün ötkennen keıin olardı (balalardı) jibereşiñder» (Buhari, Muslim).
Köpşilik ğalımdardıñ tujyrymy boıynşa, jın kez kelgen adamğa jaqındawı, juğyswı, işine kirip, onıñ boıyn panalap alwı mümkin. Qur'an Kärimde:
«Ösim jeıtinдер beıne bir şaıtan urıp jındanğan adamdaı (körinen) turady» , – delingen («Baqara» süresi, 275-aýat).
«Jındanğan» degenде jın tigen emes, jınnıñ ıqpalına tüsken, yağni jın kirgen adamdy aıtyp otır. Al jınnıñ adamğa tietin joly köp. Onıñ arnaıı belgileri de joq. Ärqıly jäne ärtürli sebepten bolwı mümkin. Mısalı, esik aldına kırdiñ swın tögu, dalada tünep qalu, kül-qoqıstı basw, maldıñ süıegin tebu, künä istew jäne siqırlanw sıyaqtı sebepten jın tiyi mümkin.
Orınsız külu nemese jılaý, Qur'an oqığanda işteı qarsylyq sezinu, aqıl-oı kemtarlyğı, bulşıqet quryswı, uıqysyzdyq, las jerde jüru sıyaqtı äreketter jın kirgen adamnıñ bastı belgileri bolıp tabılady.
Alayda jın adamnıñ işine kire alady, demek onıñ qolynan barlyq närse keledi eken dep odan qorqudıñ qajeti joq. Kerisinşe, mұsylman adam jın-şaıtanıñ zıyanınan saqtanw joldaryn qarastyru kerek.
Alla Tağalanı eske alyp, zikr etw – jın-şaıtanğa qarsy eñ küşti äri senimdi qarw. Äsirese, «Fatıha», «Kafirun», «Yqılas», «Falaq», «Nas» süreleri men Kursi aya tın oqwdıñ paıdasy öte zor. Sondaı-aq Haq Tağalağa täwekел etip, barlyq isinde şınayı Oğan süıenw, tamaqtanğanda bismilla aıtw, däret alyp jüru, jüynw, özine dem salw sıyaqtı is-äreketter päleneñ jolamawına nemese odan qutılwğa ıqpal etedi. Sonday-aq jınnan qorğanw üşin Paığambarımız (oğan Allanıñ salaýaty men sälemi bolsyn) üıretken tañğı jäne keşki sünnet dwğalardy oqıp jüru qajet.
Qur'an Kärimde:
«Meniñ quldarıma seniñ eşqandaı ıqpalyñ jürmeıdi. Sen tek özige ergen adasqan azğındarğa ğana ıqpal ete alasyñ» , – delingen («Hizhr» süresi, 42-aýat).
Demek şaıtan Alla Tağalanı zikr etip jäne qulışıq jasap jürgen adamğa jaqınday almaıdy.
Paığambarımız (oğan Allanıñ salaýaty men sälemi bolsyn) nemereleri Hasan men Husıeındi şaıtanıñ jäne uly jändikterdiñ zıyanınan, suq közden saqtawın Alladan tilep, dwğa etetin (Buhari).
Hasan AMANQUL,
Şariat jäne pätwa bölіmі meñgeruşіsіnіñ orınbasary,
«Mұnara» gazetі, №15, 2020 jyl
Būl mazmūn jasandy intellekt kömegımen daiyndalyp, redaktor teksergen.