«Salatun-nariya» degen söz arab tilinde «otqa qatıstı salauat» degen mağınanı bildirip, bul salauat osılay ataladı. Ğalimder bul attı «salatun-nariyanı köp oqıwı fitna (bülіk) otın öşіruge sebep boladı» dep tüsіndіredі.
Alla Elşіsіne (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын) köp salauat aytw duğanıñ qabıl bolwına, qiındıqtarğan qutılwğa sebep bolatını turalı köp hadister rivayat etilgen. Atap aytqanda, Omar ibn Hattab (Алла оған разы болсын):
«Payğambarıña (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын) salauat aytpayınşa seniñ duğañ jer men aspanda toqtap turadı, odan eşteme joğarı köterilmeydi», – degen (Tirmizi).
Ubay ibn Kağb (Алла оған разы болсын): «Ua, Alla Elşisi, men köp salauat aytamın. Sol salauattıñ qanshasın sizge arnasam boladı?» – dep suraydı. Sonda Payğambarımız (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын):
«Qalağanıñşa ayt», – dep jawab beredi (Tirmizi).
«Salatun-nariya» da Alla Elşisine (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын) aytılatın salauattardıñ biri. Biraq ol birde-bir sahih ne älsiz hadiste rivayat etilmegen. Ol belgili tarikat (sopılıq) mektebiniñ jetekşisi sheyh Ahmad Rifağiden (Алла оны рақым етсін) jetken, ädet bolğan. Ahmad Rifaği Iraktıñ Ümmi Ubayda awılında hijranıñ 512 jılı düniege kelgen. Ol kisiniñ ösiweti boyınşa, büginde keybir şınayı musulmandar onı oqıp jüredi. Äsirese, onı 4444 ret oqu nätijesinde Alla Tağalanıñ järdemimen qajetterdiñ ötelwi, duğalar qabıl bolwı täjiribede sınalğanı aytıladı.
«Salatun-nariya» bılay oqıladı: «Аллаһуммә, солли солатән камиләтән уә сәллим сәламән таммән алә сәйидина Мұхаммадин, алләзи тәнхаллу биһил уқоду уә тәнфарижу биһил куробу уә туқзо биһил хауаижу уә туналу биһир роғоибу уә хуснул хоуатими уә юстасқол ғомаму би уәжһиһил карими уә алә алиһи уә сохбиһи фи кулли ләмхатин уә нәфасин би адади кулли معلومин лака».
Mağınası: «Ua, Alla! Bizdiñ qojamız Muhammadke kämil salauat pen eñ ädemi sälemdi jolda! Sonıñ sebebi men qiındıqtar şeşimin tabadı, muñ-qayğılardan qutılamız, qajetter ötelip, armandar orındaladı, igi ister soñına jetedi. Asa Meyirimdi Allanıñ qalaumen janbır jawadı. Sonday-aq är sätte jäne är demde Öziñe mälim san mölşerinde onıñ januyası men sahabalarına da meyirim men tınıştıqtı näsip et!».
Degemen, bundan basqa salauattardı da aytıp, Payğambarımızğa (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын) duğa etw, sälem joldaw arqılı Alla Tağalanıñ järdemin, meyirimin tilewge boladı.
Būl mazmūn jasandy intellekt kömegımen daiyndalyp, redaktor teksergen.