TÄBÄRİK JASAWĞA BOLA MA?

Täbärik – bereke tilew degen mağınanı bildirw. Är-Rağib äl-Äsfähani bılay deydi: «Bereke – bir närsede ilähi jaqsılıqtıñ twraqtalğanın añğartadı». İbn Manzur: «Bereke – öswi, arttıru degen mağınada. Täbärik – adamğa nemese basqa närsege bereke tilep, dua etw» [1] , – deydi.

Eşbir närse özdiginen berekeli bolmaydı. Berekedi berwşi bir ğana Alla. Alla Tağala belgili bir waqıttardı, belgili bir orındardı berekeli etkendey, qalağan pendelerine berekeni darıtadı.

Päygambarımızdıñ (oğan Allanıñ salawatı men sälemi bolsın) şasın, qoldanğan ıdystarın, kiimderin wstaw, süyu, sürtw arqılı täbärik jasağa ruqsat etiledi [2] . Bul närseni sahabalar Päygambarımızdıñ (oğan Allanıñ salawatı men sälemi bolsın) köz aldında istegen. Olardıñ birewine de sögis bergen joq. Öytkeni Päygambarımızdıñ (oğan Allanıñ salawatı men sälemi bolsın) denesi, kigen kiimi, paydalangan ıdıs-ayaqtarı berkeli sanaladı. Bul mäselede ğwlamalardıñ arasında eşqanday daw joq [3] .

Ummu Atiyadan jetken riwayatta Alla elşisi (oğan Allanıñ salawatı men sälemi bolsın) qızın jwındırıp jatqan äyelderge «izärin» (jamılğı, jamılğış) berip:

أَشْعِرْنَهَا إيَّاهُ

«Oğan mınanı jabıñdar» [4] , – degen. Jamılğını jabwdıñ negizgi maqsatı täbärik etw bolğan [5] .

Asmä bint Äbu Bäkirden jetken riwayatta:

هَذِهِ جُبَّةُ رَسُولِ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، كَانَتْ عِنْدَ عَائِشَةَ حَتَّى قُبِضَتْ، فَلَمَّا قُبِضَتْ قَبَضْتُهَا، وَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَلْبَسُهَا، فَنَحْنُ نَغْسِلُهَا لِلْمَرْضَى يُسْتَشْفَى بِهَا

«Bul Alla Elşisiniñ (oğan Allanıñ salawatı men sälemi bolsın) şapanı. Ol qaytıs bolğança Ayşanıñ qolında boldı. Ol Allanıñ rahmetine ketkende meniñ qolıma ötti. Päygambarımız (oğan Allanıñ salawatı men sälemi bolsın) kigen şapanın biz juıp, swın awru adamlarga şifa retinde qoldanatın edik» [6] , - delingen.

Bul Päygambarımızğa (oğan Allanıñ salawatı men sälemi bolsın) qatıstı dünielermen täbärik etw mäselesi. Al saliqali quldarğa kelsek, joğarıdağı dälelderdiñ barlığı saliqali adamdardıñ da kiimimen, ıdıs-ayaqtarımen t.b. täbärik etwdiñ bolatındığın qamtidı. Bwnı imam Näwawi, İbn Hajar t.b. muhaddis ğwlamalar quptaqan [7] .

İmam Näwawi Päygambarımızdıñ (oğan Allanıñ salawatı men sälemi bolsın) şapanımen şifa tilew hadisiniñ soñınan: «Bul hadis saliqali adamdardıñ kiimderimen t.b. täbärik etw mustahab ekendiginen dälel boladı» [8] , – deydi.

Qoryta aytqanda, Päygambarımızdıñ (oğan Allanıñ salawatı men sälemi bolsın) jäne saliqali jandardıñ kiimderimen, ıdıs-ayaqtarımen t.b. täbärik etwge ruqsat etiledi.

İslamqul İmanqulı,

QMDB Şariat jäne pätwa böliminiñ

Şımkent qalası boyınşa jawaptı mamany.

• [1] Şärhu än-Näwäwi älä sahihi Muslim, 15/82. Fätxu äl-Bäri, 3/144.

• [2] Ali Juma, Fätäwä än-nisa, 120-128.

• [3] https://aliftaa.jo/Question2.aspx?QuestionId=2264#.YXe7_BpByUk

• [4] Buħari, №1254.

• [5] Äs-Siroju äl-uähhäj fi käşfi mätalibi Muslim bin äl-Häjjaj, 2/251.

• [6] Muslim, №2069.

• [7] Şärhu än-Näwäwi älä sahihi Muslim, 14/44, 124, 194. Fätxu äl-Bäri, 10/198.

• [8] Şärhu än-Näwäwi älä sahihi Muslim, 14/44.