Namaz uaqytyTaiamum — su tabylmağan jağdaida nemese bar sudy qoldanu mümkın bolmağan kezde däretsızdık nemese ğūsylsyzdyq siiaqty şariği kırdı ketıru maqsatynda taza topyraqqa nemese topyraq tektes närsege qoldy tigızıp, sol qolmen bettı jäne ekı qoldy mäsıh etu arqyly jasalatyn şariği tazalyq türı.
Qūran Kärımde: «Eger nauqas bolsañdar, jolda jürseñder, därethanadan şyqsañdar nemese äielderge jaqyndağan bolsañdar da su tappasañdar, taza topyraqqa bet būryp, onymen betterıñdı jäne qoldaryñdy mäsıh etıñder (taiamum jasañyzdar)» (än-Nisa, 4/43; äl-Maida, 5/6) dep būiyrylğan.
Taiamum jasaityn adam, taiamumdy ne üşın jasaitynyna (däretke nemese ğūsylğa) niet etedı. Sausaqtaryn aşyp, qoldaryn taza topyraqqa nemese topyraq tektes närsege ūrady, alğa-artqa qozğap, köteredı, qoldaryn jeñıl türde bır-bırıne soğyp, sılkıleidı. Qolynyñ ışkı jağymen betın tolyq bır ret mäsıh etedı. Keiın ekınşı ret qoldaryn solai topyraqqa ūryp, sol qoldyñ ışkı jağymen, şyntağymen bırge oñ qolyn mäsıh etedı; sodan soñ oñ qolynyñ ışkı jağymen sol qolyn däl solai mäsıh etedı.
Därettı būzatyn närseler taiamumdy da būzady. Sonymen qatar, däretke nemese ğūsylğa jetetın su tabyluy, aurudyñ jazyluy, sudy qoldanu mümkındıgınıñ paida boluy siiaqty taiamum jasauğa rūqsat etken sebepterdıñ joiyluy da taiamumdy būzady. (Mäusili, äl-İhtiiar, 1/22)
Derekköz: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu
Būl mazmūn jasandy intellekt kömegımen daiyndalyp, redaktor teksergen.