Tarauih namazy neşe rakağat?

Hazretı Paiğambardyñ (s.a.s.) oqyğan tarauih namazynyñ neşe rakağat bolğany turaly bırauyzdan kelısılgen riuaiat joq. Onyñ uitrmen qosa jiyrma üş rakağat tarauih oqyğany jaily keibır riuaiattar bolsa da (İbn Äbi Şeiba, äl-Musannaf, 2/164 [7692]; Bäihaqi, äs-Sünänül-kubra, 2/698 [4286]), būl riuaiattar fukaha tarapynan ärtürlı bağalanğan. Sondyqtan būl mäselede Hazretı Aişanyñ, Paiğambardyñ (s.a.s.) Ramazan aiyndağy tüngı namazdary turaly hadisı men Hazretı Omardyñ tarauihty jamağatpen oqudy bastauy turaly habarlar negızge alynady. Rasulullanyñ (s.a.s.) Ramazandağy tüngı namazdary sūralğanda, Hazretı Aişa: «Rasululla Ramazan men Ramazannan tys tünderde on bır rakağattan artyq (näpıl namaz) oqymağan» (Buhari, Tähäjjüd, 16 [1147]; Muslim, Salätül-Müsäfirin, 125 [738]) dep jauap bergen. Basqa bır riuaiatta būl san on üş dep körsetıledı (Muslim, Salätül-Müsäfirin, 123-124). Aldymen būl hadistıñ tarauih namazy turaly ekenı anyq emes. Sonymen qatar, Hazretı Aişanyñ Allanyñ elşısı Ramazan aiynda jäne Ramazannan tys tünderde on bır nemese on üş rakağat namaz oqyğanyn aituy, onyñ tarauihtan bölek tūraqty oqyğan tüngı namazy bolğanyn körsetedı. Qūran Kärımde de: «Tünnıñ bır bölıgınde oianyp, sağan tän näpıl retınde namaz oqy. Mümkın, Rabbyñ senı maqtauly orynğa jetkızer» (äl-İsra, 17/79) dep būiyrylady. Joğaryda aitylğandardan, būl sūraqtyñ Ramazan aiynda Paiğambardyñ basqa ğibadattarynda bolğandai, tüngı namazdarda da köbeitu bar ma, joq pa degen maqsatpen qoiylğany jäne tarauih namazymen tıkelei bailanysy joq ekenı tüsınıledı. Hazretı Aişadan riuaiat etılgen: «Rasululla (s.a.s.) Ramazannyñ soñğy on künı kırgende tünderın (ğibadat jäne zıkırmen) tırıltetın, otbasyn oiatatyn, ğibadatqa köbırek köñıl böletın» (Muslim, İ‘tikaf, 7-8 [1174-1175]; qarañyz: Buhari, Fazlu läilätil-kadr, 5 [2024]) hadisı osy közqarasty qoldaidy. Sonymen qatar, būl hadistıñ tarauihtyñ şariğattan būryn ba, älde keiın be ekenı de belgısız. Hazretı Omar kezındegı jamağatpen oqylğan tarauih namazynyñ rakağattary turaly jiyrma jäne on bır rakağat dep ekı riuaiat bar (İbn Äbi Şeiba, äl-Musannaf, 2/162-163 [7671-7683-7684]). Derekközderımızde Hazretı Omar däuırıne qatysty ärtürlı riuaiattar bolsa da, keiın tarauih jiyrma rakağat bolyp ornyğyp, bügınge deiın jamağatpen osylai jalğasyp kelgenı aitylady (qarañyz: İbnul-Humam, Fäthul-kadir, 1/450; Aini, Umda, 11/126-127; Mauardi, äl-Haui, 2/290-291; Şäukani, Näilul-äutar, 3/53). Tarauih namazy Hazretı Omar, Hazretı Osman jäne Hazretı Äli däuırlerınen bastap bügınge deiın jamağatpen jiyrma rakağat bolyp oqylyp keledı. Sahabalardan eşkım būğan qarsy şyqpağan jäne ğalymdar da osylai qabyldağan. Bügınde, elımızdı qosa alğanda köptegen islam elderınde tarauih namazy jamağatpen 20 rakağat bolyp oqylady. Aita ketu kerek, tarauih namazy näpıl ğibadat bolğandyqtan, paryz siiaqty qabyldau dūrys emes. Sondyqtan şarşau, jūmyspen ainalysu jäne basqa da sebeptermen tarauih namazyn üide 8, 10, 12, 14, 16 nemese 18 rakağat oqu arqyly da sünnet oryndalady. Degenmen, jamağatpen oquğa tyrysu abzal.

Derekköz: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu