Eń auyr qaýǵylardyń biri – jaqyn tuystarynyń ólimi. Kim sonday qaýǵyǵa dusar bolsa, sabyr etip «Инна лилләһи уә инна иләйһи ражиғун» duǵasyn aıtsa, úlken sawapqa ári bıik dárıjelerge jetedi.
Bul turaly Qur'an Kárimde: «Áldebir qaýǵy-qasiret kele qalsa: «Biz Allanyń quzyryndamyz. Barar jerimiz de Sonıń aldı», – deıdi (sabyrlylar). Rabbylarynyń meıirimi túsip, raqymyna bólenýge laıyqty jandar mine solar. Naǵyz tura joldaghylar da – solar» , – dep bayańdalady («Baqara» súresi, 156-157 ayattar).
Alla elshisi (oǵan Allanyń salawaty men sálemi bolsyn): «Ólim – qorqynysh. Senderden bireýdiń baýyry qaıtis bolsa, «Álbetde, biz Allaǵa tiesilimız jáne Oǵan qaıtushymyz. Rasynda, biz Rabbymyzǵa oralamyz. Ua, Alla! Marqumdy Ózińniń quzyryńda jaqsylarǵa qos! Kitabyn kókke (ǵilliyin) kótere gór! Artynda qalǵan otbasyn aman alyp qal! Bizdi sawaptan maqrúm etpe! Bizdi odan keıin qatty synaqqa alma!» dep aıtsyn» , – dedi (Ál-adab ál-islamııa, 236).
Kóńil aıtu, máıitti jerleýge kómektesý, meıirim kórsetý kádimgideı uaiym-qaýǵyny azaitaды, qazany shattyqqa aýystyrady.
Paǵambarymyz (oǵan Allanyń salawaty men sálemi bolsyn): «Kimde-kim qaýǵyly adamǵa kóńil aıtsa, oǵan sol azaǵa berilgen sawap mólshirinde sawap beriledi» , – degen (Tirmizi).
Telefon jáne internet arqyly auyzsha aıtyp nemese jazbasha túrde xabarlama jibеріп kóńil aıtuǵa bolady. Óıtkeni kóńil aıtuǵaǵy maqsat – azaly adamǵa óziniń sezimin, tilegin bildirý, ony jubatu, sabyrǵa shaqyru. Sondaı-aq azaly adamǵa bir ret kóńil aıttan bolsa, onda ekinshi ret aıtuń qajeti joq (Fátawaı Hindııa, 1/228).
Qaraly adamǵa «Alla marqumdy jarılqasyn, kúnásin keshirsin, meıir-shapaǵatyna alsyn, sondaı-aq sizge sabyrlyq jáne sol arqyly sawapqa jetýdi tileımin» sıyaqty sózdermen kóńil aıtu mustahab sanalady (Fátawaı Tatarkhanııa, 1/620). Eń jaqsy kóńil aıtu úlgisi Alla elshisiniń (oǵan Allanyń salawaty men sálemi bolsyn) aıtkhan mına sózderi:
«Shyndynda, alǵany da Allaniki, bergenı de Oniki. Onıń quzyrynda árbir nársenıń ajaly (merzimi) belgilenǵen» (Buxari).
Daıyndaǵan Hasan AMANQUL
Būl mazmūn jasandy intellekt kömegımen daiyndalyp, redaktor teksergen.